موارد
مصرف: متادون براي كنترل دردشديد و درمان كمكي قطع وابستگي بهاپيوئيدها
بهكار ميرود.
مكانيسم اثر: اين دارو با اتصال بهگيرندههاي
اپيوئيدي، هم ادراك درد و همواكنش بيمار به درد را تغيير ميدهد، يعنيعلاوه
بر افزايش آستانه احساس درد،موجب ميشود كه دردي كه توسط بيماراحساس ميشود
يك درد ناخوشايندوآزار دهنده نباشد.
فارماكوكينتيك: از راه تزريقي و خوراكيجذب خوبي
دارد. در كبد متابوليزهميگردد. و بهطور عمده از طريق كليهها ومقدار كمي از
آن نيز از طريق صفرا دفعميشود.
موارد
منع مصرف: از مصرف اين دارو، درمواقعي كه فشار داخل جمجمه افزايشيافته و
يا در موارد ضربه مغزي، نارساييشديد كليه و حمله حاد آسم بايد
خودداريشود.
هشدارها: 1 ـ در موارد زير بايد با احتياطفراوان
مصرف شود:
كمي
فشارخون، كم كاري غده تيروئيد،آسم، كم بودن ذخيره تنفسي، نارساييكبدي يا
نارسايي كليوي.
2 ـ
خود اين دارو باعث وابستگي ميشود وبايد بهصورت تدريجي قطع
شود.
عوارض جانبي: تهوع و استفراغ (بخصوصدر شروع
مصرف)، يبوست، خوابآلودگي، كمي فشارخون و تضعيف تنفسبا مصرف مقادير زياد،
اشكال در ادراركردن، اسپاسم صفرا يا مثانه، خشكيدهان، تعريق، سردرد، گر
گرفتگي صورت،سرگيجه، كاهش ضربان قلب، طپش قلب،افت فشارخون وضعيتي،
افزايشفشارخون ريوي، كاهش دماي بدن، توهم،حالت خماري، تغيير خلق و خو،
وابستگي،اختلال در تفكر، تنگي مردمك چشم،بثورات جلدي، كهير و خارش از
عوارضجانبي اين دارو هستند.
تداخلهاي دارويي: فني توئين و
ريفامپين،متابوليسم متادون را تسريع كرده و اثراتآن را كاهش ميدهند. اگر
بهطور هم زمانبا ساير داروهاي مضعف CNS مصرفشود، تضعيف CNS تشديد شده ميتواندموجب ايجاد ضعف تنفسي و
كاهشفشارخون شود. مصرف هم زمان باداروهاي شبه آتروپيني نيز موجب
تشديداحتباس ادرار و يبوست شده و ممكن استانسداد فلجي روده ايجاد
نمايد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين دارو نسبت بهمرفين اثر تسكين بخش كمتر و طول
اثربيشتري دارد.
2 ـ
در مصرف طولاني مدت، نبايد بيش از دوبار در روز تجويز شود، چون خطر تجمعدارو
و مسموميت وجود خواهد داشت.
مقدار
مصرف: از راه خوراكي يا تزريق زيرجلدي يا داخل عضلاني، 10 ـ 5 ميليگرم هر8
ـ 6 ساعت تجويز ميگردد، كه متناسب باپاسخ مشاهده شده تنظيم
ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet :
5 mg
Injection : 5 mg / ml
موارد
مصرف: ميدازولام براي ايجادتسكين و فراموشي قبل از عمل جراحي و يادر موقع
القاء بيهوشي و همچنين به همراهداروهاي بيحس كننده موضعي
تجويزميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو با اثر بر گيرندههايخاص
موجب افزايش اثر مهاري گابا وكاهش تحريك پذيري سلولهاي
عصبيميشود.
فارماكوكينتيك: فراهمي زيستي اين دارو ازراه
خوراكي 50% است. اين دارو در كبدمتابوليزه و از طريق ادرار دفع ميشود.نيمه
عمر آن حدود 2 ساعت است.
موارد
منع مصرف: در صورت وجودضعف تنفسي، نارسايي حاد ريوي يانارسايي شدي كليوي
نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در موارد زير اين دارو بااحتياط مصرف
شود: بيماري تنفسي،ضعف عضلاني، سابقه اعتياد به دارو واختلال شديد
شخصيتي.
2 ـ
در صورت وجود نارسايي كبدي وكليوي مقدار مصرف دارو بايد
كاهش
يابد.
3 ـ
در صورت وجود كاهش حجم خون،اسپاسم عروق يا كاهش دماي بدن و يا درصورت
مصرف توام داروهاي ضد درداوپيوئيدي مقدار مصرف اين دارو بايدكاهش
يابد.
عوارض جانبي: خواب آلودگي، و احساسسبكي سر در
روز بعد از مصرف دارو،توهم و عدم تعادل، فراموشي، سردرد،سرگيجه، وابستگي،
كاهش فشار خون،اختلالات گوارشي، بثورات جلدي، اختلالبينايي، تغيير ميل
جنسي، درد در ناحيهتزريق و ترومبوفلبيت از عوارض جانبيدارو
هستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان ايندارو با
داروهاي هوشبر، ضد جنون، ضددردهاي اپيوئيدي، داروهاي ضدافسردگي، آنتي
هيستامينها، داروهايضد زيادي فشارخون مسدد گيرنده آلفاآدرنرژيك و با كلوفن
باعث افزايش اثراتتسكيني دارو ميشود. اين دارو سرعتمتابوليسم كلونازپام را
افزايش داده وموجب كاهش اثر آن ميگردد. مصرفهمزمان اين دارو با داروهاي
ضد زياديفشارخون موجب افزايش اثر كاهندهفشارخون ميگردد.
سايمتيدين،اريترومايسين، ديلتيازم و وراپاميلمتابوليسم اين دارو را مهار و با
افزايشغلظت پلاسمايي ميدازولام، اثر سداتيو آنرا افزايش ميدهند. اين دارو
اثر درمانيلوودوپا را كاهش ميدهد.
مقدار
مصرف: براي ايجاد تسكين از طريقتزريق وريدي مقدار 2 ميليگرم(سالخوردگان
1/5 ـ 1 ميليگرم) طي 30ثانيه تجويز ميشود. و در صورت كافينبودن ميزان
تسكين بعد از 2 دقيقه بهميزان 1 ـ 0/5 ميلي گرم تكرار ميشود نيازاين مقدار
تكرار ميشود. محدوده معموليمقدار مصرف 7/5 ـ 2/5 ميليگرم(70mcg/kg) و در سالخوردگان 2ـ1ميليگرم ميباشد. بهعنوان
داروي پيشبيهوشي mcg/kg 100
ـ 70 كه 60 ـ 30دقيقه قبل
از جراحي تزريق عضلانيميشود. مقدار مصرف معمول 5 ميلي گرم(در سالمندان 2/5
ميلي گرم) ميباشد.براي القاء بيهوشي از راه تزريق آهستهوريدي مقدار
mcg/kg 300 ـ 200(سالخوردگان 200 mcg/kg ـ 100) و دركودكان بالاي سن 7 سال به
ميزان150mcg/kg تجويز ميشود. براي ايجادتسكين در
بيماراني كه تحت مراقبت شديدهستند از راه انفوزيون وريدي ابتداmcg/kg 300 ـ 30 طي 5 دقيقه و سپسmcg/kg/h 200 ـ 30 تجويز ميشود.
اشكال دارويي:
Injection: 5 mg/ml
موارد
مصرف: مرفين براي تسكين دردهايمتوسط تا شديد خصوص دردهاياحشايي، تسكين دردهاي
شديد بيماراننزديك به مرگ، ادم حاد ريوي، و بهعنوانضد درد در موقع عمل
جراحي (دارويپيش بيهوشي) بهكار ميرود.
مكانيسم اثر: اين دارو با اتصال بهگيرندههاي
اختصاصي در سيستماعصاب مركزي و محيطي، اثراتفارماكولوژيك خود را ايجاد
ميكند. ايندارو قادر است هم ادراك درد و هم واكنشبيمار به درد را تغيير
دهد، يعني علاوه برافزايش آستانه احساس درد، موجبميشود كه دردي كه توسط
بيمار احساسميشود يك درد ناخوشايند و مخربنباشد.
فارماكوكينتيك: اين دارو از راه خوراكيبخوبي جذب
ميشود اما متابوليسم گذراول كبدي آن زياد بوده و براي رسيدن بهاثر
درماني، نسبت به راههاي غير خوراكي،مقدار بيشتري از مرفين نياز خواهد
بود.اين دارو در اكثر بافتها تجمع مييابد،ضمن در كبد با گلوكورونيك اسيدكونژوگه شده و سپس از طريق كليهها
دفعميشود. مقدار كمي از دارو نيز بدون تغييراز كليهها دفع
ميگردد.
موارد
منع مصرف: در مواقعي كه فشارداخل جمجمه افزايش يافته و يا در حالاتضربه
مغزي، نارسايي شديد كليه، حملهحاد آسم تضعيف حاد تنفسي فلج ايلئوس،دردهاي
حاد شكمي و فئوكروموسيتومنبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در موارد زير مصرف ايندارو با احتياط
كامل انجام شود: كميفشارخون، كم كاري غده تيروئيد، اسم، كمبودن ذخيره
تنفسي، نارسايي كبدي،نارسايي كليوي، بزرگي پروستات،اختلالات تشنجي،
سالمندان و بيمارانناتوان. در مواردي كه كنترل درد ضروريباشد مثلا در
بيماران نزديك به مرگ،رعايت احتياطهاي فوق ضرورتي
ندارد.
2 ـ
مصرف مكرر اين دارو، باعث ايجادوابستگي و تحمل به اثرات دارو ميگردد،اما
اين مسئله در بيماران نزديك به مرگمانع از مصرف اين دارو
نميشود.
عوارض جانبي: تهوع و استفراغ (بخصوصدر شروع
مصرف) يبوست، خوابآلودگي، كاهش فشارخون، و تضعيفتنفس در مقادير مصرف زياد،
مشكل درادرار كردن، اسپاسم صفرا يا مثانه،خشكي دهان، تعريق،
سردرد،برافروختگي صورت، سرگيجه، كاهشضربان قلب، تپش قلب، افت
فشارخونوضعيتي، كاهش دماي بدن، توهم، حالتخماري، تغيير خلق و خو،
وابستگي،اختلال در تفكر، تنگي مردمك چشم،بثورات جلدي، كهير و خارش از
عوارضجانبي دارو هستند.
تداخلهاي دارويي: اگر بهطور همزمان باساير
داروهاي مضعف CNS مصرفشود، تضعيف CNS تشديد شده ميتواندموجب ايجاد ضعف تنفسي و
كاهشفشارخون بشود. مصرف هم زمان باداروهاي شبه آتروپيني نيز
موجب
تشديد
احتباس ادرار و يبوست شده وممكن است انسداد فلجي روده
ايجاد
نمايد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين دارو با ايجادخواب آلودگي، ممكن است بر انجام
اعماليكه نياز به مهارت و دقت دارند (مثلرانندگي) تاثير
گذارد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: براي كنترل دردهاي
حاد،
15 ـ
10 ميليگرم از راه زير جلدي ياعضلاني كه در صورت لزوم هر 4 ساعتتكرار
ميشود مصرف ميگردد. در سكتهقلبي 10 ميليگرم تزريق آهسته وريديميشود كه
در صورت لزوم 10 ـ 5ميليگرم ديگر تجويز ميشود. درسالمندان مقدار مصرف به
نصف كاهشداده ميشود. در ادم حاد ريوي مقدار 10 ـ5 ميليگرم تزريق آهسته
وريدي ميشود.در دردهاي مزمن مقدار 20 ـ 5 ميليگرم هر4 ساعت يكبار از طريق
خوراكي تزريقزير جلدي يا عضلاني مصرف ميشود كهدر صورت نياز مقدار مصرف
قابل افزايشاست.
كودكان: براي كنترل دردهاي حاد دركودكان تا سن
يك ماه به ميزان150mcg/kg، كودكان 12 ـ 1 ماهه
به
ميزان 200mcg/kg، يك تا 5 ساله،
به
ميزان 5 ـ 2/5 ميليگرم و 12 ـ 6
ساله
به
ميزان 10 ـ 5 ميليگرم، تجويز
ميشود.
اشكال دارويي:
Injection : 10 mg/ml
Tablet :
10 mg
موارد
مصرف: نالوكسان براي برطرفكردن تضعيف تنفسي ناشي از داروهايشبه ترياك
مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو مسدد گيرنده mاوپيوئيدي ميباشد و از اين طريق، مانعاثراتي از
داروهاي شبه ترياك كه از طريقتحريك اين گيرنده اعمال ميشود از
جملهتضعيف مركز تنفس در سيستم اعصابمركزي ميشود.
فارماكوكينتيك: طول مدت اثر اين دارو بعداز تزريق
2 ـ 1 ساعت ميباشد. در كبدمتابوليزه و متابوليتهاي آن از ادرار
دفعميشوند.
هشدارها: 1 ـ اين دارو در افراد مبتلا بهبيماري
قلبي ـ عروقي يا مصرف داروهايسمي براي قلب و يا افراد داراي
وابستگيفيزيكي به داروهاي شبه ترياك بايد بااحتياط مصرف
شود.
2 ـ
تجويز اين دارو در بيماران وابسته بهداروهاي شبه ترياك موجب بروزعلايمقطع
مصرف ميگردد.
عوارض جانبي: تهوع و استفراغ، افزايشضربان قلب
و فيبريلاسيون از عوارضجانبي اين دارو ميباشند.
نكات
قابل توصيه: از آنجايي كه اين داروداراي طول اثر كوتاهي ميباشد، در
موقعتجويز بعد از جراحي، مقدار دارو در هربيمار بايد بهطور جداگانه تنظيم شود
تاضمن حفظ اثر ضد دردي كافي دارويشبه ترياك، ضعف تنفسي نيز
برطرفشود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: mcg/kg 3 ـ 1/5 تزريق وريديميشود و در صورت كافي نبودن
پاسخهر دو دقيقه 100 ميكروگرم بر مقدار قبليافزوده ميشود تا پاسخ كافي
ايجاد شود.بعد از 2 ـ 1 ساعت، مقادير مورد نياز بعديرا ميتوان از طريق تزريق
داخل عضلانيتجويز نمود.
كودكان: از راه تزريق وريدي mcg/kg 10تجويز ميشود و در صورت عدم پاسخكافي تا
mcg/kg 100 تجويز ميشود. درصورتي كه تزريق وريدي
امكانپذيرنباشد، مقدار مصرف را ميتوان بهصورتمنقسم داخل عضلاني يا زيرجلدي
تزريقنمود. در نوزادان از راه تزريق وريدي،داخل عضلاني يا زير جلدي
mcg/kg 10 كهميتوان هر 3 ـ 2 دقيقه اين مقدار را
تكرارنمود يا تزريق داخل عضلاني 200ميكروگرم بهصورت مقدار واحد در موقعتولد
نوزاد تجويز ميشود.
اشكال دارويي:
Injection : 0.4 mg/ml
موارد
مصرف: ناپروكسن در درمانآرتريت روماتوئيد، درد و التهاب، نقرسحاد، ساير
اختلالات عضلاني اسكلتي وديسمنوره مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: ناپروكسن يك داروي ضددرد و ضد
التهاب غير استروئيدي است. كهبا مهار توليد پروستاگلاندينها، از اثراتآنها
جلوگيري ميكند.
فارماكوكينتيك: اين دارو بخوبي از دستگاهگوارش
جذب ميشود. نيمه عمر پلاسماييآن حدود 15 ـ 12 ساعت است و بهطورعمده از
طريق ادرار دفع ميشود.
موارد
منع مصرف: در صورت وجود زخمفعال گوارشي نبايد مصرف
شود.
هشدارها: 1 ـ ناپروكسن ممكن است باعثبروز خونريزي
گوارشي شود.
2 ـ
اين دارو ممكن است باعث تشديد حملاتآسمي در بيماران مبتلا به آسم
شود.
3 ـ
در بيماران مبتلا به عيب كار كليه يا كبدبا احتياط مصرف
شود.
4 ـ
مصرف ناپروكسن در كودكان زير 16سال، مگر در درمان آرتريت نوجوانان،توصيه
نميشود.
عوارض جانبي: اختلالات گوارشي، شاملتهوع،
استفراغ و دردهاي شكمي وخونريزي گوارشي، بثورات جلدي، كهير وآنژيوادم از
عوارض جانبي دارو هستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمانناپروكسن با
داروهاي ضد انعقاد ممكناست باعث تشديد اثرات اين داروها شود.مصرف همزمان
ناپروكسن با ليتيوم ممكناست باعث كاهش دفع ليتيوم شود. اثراتداروهاي مهار
كننده گيرنده بتا مانندپروپرانولول در صورت مصرف همزمانبا ناپروكسن ممكن
است افزايش يابد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: در درمان آرتريت روماتوئيد،mg/day 1000 ـ 500 در دو مقدار منقسم ويا 1gr/day يكبار در روز مصرف ميشود.در اختلالات حاد عضلاني ـ
اسكلتي وايسمنوره در ابتدا 500mg/day و سپسبسته به نياز هر 8 ـ 6 ساعت به ميزان
250ميلي گرم اضافه ميشود حداكثر مقدارمصرف، پس از اولين روز به
ميزان1/25g/day ميباشد. در نقرس حاد مقدارمصرف اوليه
750 ميليگرم و مقدارمصرف نگهدارنده 250 ميليگرم هر 8ساعت تا رفع حمله
است.
كودكان: در درمان آرتريت نوجوانان دركودكان
بالاي 5 سال mg/kg/day 10
در دومقدار منقسم مصرف
ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet :
250 mg
Entric
coated tablet: 500
mg
موارد
مصرف: نيتروزاكسايد بهعنوانبيهوش كننده براي القاء و ادامه بيهوشيمصرف
ميشود. اين دارو همچنين بامقادير مصرف كم بهعنوان ضد درد دراعمال جراحي
زنان و زايمان و براي اعمالجراحي كه در آنها به بيهوشي كامل بيمارنياز
نيست، مصرف ميشود.
فارماكوكينتيك: حداقل غلظت آلوئولي(MAC) هنگام مصرف با اكسيژن بيشتر از100% و ضريب توزيع
خون به گاز آن0/47 است.نيتروزاكسايد در بدنمتابوليزه نشده، به طور كامل
بهصورتتغيير نيافته از طريق ريهها دفع ميشود.
هشدارها: 1 ـ نيتروزاكسايد، يك بيهوشكننده ضعيف
است و بايد همراه سايرداروهاي بيهوش كننده مصرف شود. دراين حالت مقدار
مصرف ساير داروهايبيهوش كننده نيز كاهش مييابد.
2 ـ
در صورت وجود آمبوليهاي هوا درهر يك از اعضاء بدن، انسداد گوارشي و
ياپنوموتوراكس، نيتروزاكسايد بايد بااحتياط فراوان مصرف شود. در اين
مواردنيتروزاكسايد ممكن است باعث افزايشفشار در اين حفرهها
شود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ نيتروزاكسايد بايدهمراه حداقل 30% اكسيژن مصرف شود تاخطر
بروز كاهش اكسيژن خون كاهش يابد.
2 ـ
نيتروزاكسايد ممكن است بهداخل Cuffلوله داخل تراشهاي نفوذ كند. برايجلوگيري از
اين حالت، تخليه دورهاي لولهداخل تراشهاي توصيه
ميشود.
3 ـ
در صورتي كه نيتروزاكسايد برايمدت طولاني مصرف شده باشد، بعد ازقطع مصرف
دارو براي جلوگيري از كاهشاكسيژن ناشي از ديفوزيون دارو، بايداكسيژن خالص
تجويز شود.
مقدار
مصرف: براي القاء بيهوشي 70%همراه با 30% اكسيژن و بهعنوان ادامهدهنده
بيهوشي 70 ـ 30 درصد همراه بااكسيژن استنشاق ميشود. در اعمالجراحي زنان ـ
زايمان و براي اعمالي كه درآنها به بيهوشي كامل بيمار نياز
نيست،
50 ـ
25 درصد استنشاق ميشود.
اشكال دارويي:
For
Inhalation