موارد
مصرف: اين دارو در درمان كوتاهمدت اضطراب و بصورت كمكي در درمانعلائم حاد
قطع مصرف الكل مصرفميشود.
مكانيسم اثر: با اثر برگيرندههاياختصاصي در غشاي
سلول عصبي اثرمهاري گاماآمينوبوتيريك اسيد (GABA)راكه در تمام نواحي CNS باعث مهارپيشسيناپسي و پس سيناپسي ميگردد،تسهيل
كرده يا افزايش ميدهد.
فارماكوكينتيك: از راه خوراكي جذبميشود. تمايل
زيادي براي اتصال بهپروتئينهاي پلاسمايي دارد. در كبدمتابوليزه شده و به
متابوليتهاي فعالتبديل ميشود. نيمه عمر آن 5-30 ساعت ودفع آن از طريق
كليه ميباشد.
موارد
منع مصرف: در موارد تضعيفتنفسي، نارسايي حاد ريوي، حالات فوبيكسايكوز
مزمن، افسردگي و اضطرابهمراه آن نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در بيماري تنفسي، ضعفعضلاني،
بيماران با سابقه مصرف نابجايدارو و الكل و يا افراد با اختلال شخصيتيبا
احتياط مصرف شود.
2 ـ
در افراد مسن، نارسائي كبدي و كليويمقدار مصرف دارو بايد كاهش پيدا
كند.
3 ـ
از مصرف طولاني مدت خودداريگردد.
4 ـ
براي جلوگيري از بروز عوارض قطع،مصرف دارو را بايد بتدريج قطع
كرد.
عوارض جانبي: خوابآلودگي روز بعد ازمصرف، گيجي و
عدم تعادل (بخصوص درافراد مسن)، فراموشي، وابستگي،تحريكپذيري غير عادي و
در برخي مواردسردرد، سرگيجه، افت فشار خون، افزايشترشحات بزاق، كرامپ و درد
در ناحيه شكم،بثورات جلدي، اختلال بينائي، تغيير در ميلجنسي، احتباس
ادرار، اختلالات خوني ويرقان از عوارض جانبي دارو
هستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان باداروهاي مضعف
CNS، ضد دردهايمخدر، بيهوش كنندههاي عمومي،مهاركنندههاي
مونوآمينواكسيداز (MAO)،ضد افسردگيهاي سهحلقهاي و
داروهايپايين آورنده فشار خون كه باعث تضعيفCNS ميشوند (مانند كلونيدين و متيلدوپا)و رزرپين ممكن
است اثر مضعف CNS ايندارو را تشديد نمايد. آنتياسيدها
جذبكلرديازپوكسايد را به تأخير مياندازند.كاربامازپين متابوليسم
كلرديازپوكسايدرا افزايش و غلظت سرمي آن را كاهشميدهد. سايمتيدين
متابوليسمكلرديازپوكسايد را مهار كرده سببافزايش غلظت پلاسمايي آن
ميشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين دارو وابستگيايجاد ميكند و بايد بيش از مقدار توصيهشده
مصرف نشود.
2 ـ
اگر بعد از چند هفته اثر درماني كاهشيابد به پزشك مراجعه
شود.
3 ـ
در صورت بروز خوابآلودگي،سرگيجه، منگي، از دست دادن مهارت درانجام كار
بخصوص در افراد مسن، دارو بااحتياط مصرف شود.
مقدار
مصرف: در درمان اضطراب 10ميليگرم سه بار در روز مصرف ميشودكه در صورت
نياز ميتواند تا60-100mg/day
در مقادير منقسم
افزايشيابد. مقدار مصرف دارو در افراد مسننصف مقدار توصيه شده
ميباشد.
اشكال دارويي:
Coated
Tablet: 5mg, 10 mg
موارد
مصرف: كلرپرومازين در اختلالاترواني نظير اسكيزوفرني، جنون، مانيا ونيز
بصورت داروي كمكي در درمانهيجان شديد و اختلالات رواني ـ حركتي ونيز
بعنوان ضد تهوع و درمان سكسكهشديد بكار ميرود.
مكانيسم اثر: كلرپرومازين اثر درماني خودرا بطور
عمده با مهار گيرندههاي پسسيناپسي دوپامين در سيستم اعصابمركزي در مسير
مزوليمبيك ومزوكورتيكال اعمال مينمايد. همچنينگيرندههاي موسكاريني،
هيستاميني،سروتونيني و آلفا ـ آدرنرژيك بوسيله ايندارو تحت تأثير قرار
ميگيرند.
فارماكوكينتيك: با مصرف خوراكي،كلرپرومازين جذبي
سريع دارد اما تحتتأثير عبور اول كبدي قرار ميگيرد. دارومتابوليسم كبدي
وسيعي داشته (بعضي ازمتابوليتها فعال هستند) و از راه صفرا وادرار دفع
ميگردد.
موارد
منع مصرف: همراه با ساير داروهايتضعيف كننده CNS، همراه با سايرداروهاي تضعيف
كننده مغز استخوان ونيز در بيماري فئوكروموسيتوم نبايدمصرف
گردد.
هشدارها: 1 ـ كلرپرومازين در بيماريهايقلبي ـ
عروقي، عروق مغزي، تنفسي،پاركينسون، صرع و عفونت حاد، صدماتكليوي و كبدي
بايد با احتياط مصرفشود.
2 ـ
در بيماران با سابقه يرقان يا لوكوپني،كمكاري تيروئيد، مياستني
گراو،هيپرتروفي پروستات و گلوكوم با زاويهبسته، خصوص در افراد مسن با احتياطمصرف
شود.
عوارض جانبي: علائم خارج هرمي و درمصرف طولاني
مدت گاهگاهي ديسكينزيديررس، كاهش دماي بدن (گاهي تب)،خوابآلودگي،
بيثباتي خلقي، رنگپريدگي، كابوس شبانه، بيخوابي وافسردگي ممكن است
ايجاد گردد. آثار ضدموسكاريني نظير خشكي دهان، احتقانبيني، يبوست، اشكال در
دفع ادرار و تاريديد از عوارض شايع دارو هستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف آن همزمان باداروهاي ضد
آريتمي، خطر ايجادآريتميهاي بطني را افزايش ميدهد.مصرف كلرپرومازين به
همراه ضدافسردگيها، سبب افزايش غلظت پلاسماييو اثرات ضد موسكاريني آنها
خصوصانواع سه
حلقهاي ميگردد. كلرپرومازين بااثر داروهاي ضد صرع (با كاهش آستانهتشنج)
مقابله مينمايد. مصرففنوتيازينها همراه ترفنادين خطر آريتميبطني را افزايش
ميدهد. پروپرانولولغلظت پلاسمايي كلرپرومازين را
افزايشميدهد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ بيمار بايد تا 30 دقيقهپس از تزريق عضلاني دارو در
حالتخوابيده قرار گيرد.
2 ـ
تزريق عضلاني دارو دردناك بوده وممكن است سبب كاهش فشار خون وتاكيكاردي
شود.
3 ـ
از قطع ناگهاني مصرف دارو بايدخودداري شود.
مقدار
مصرف
خوراكي:
بزرگسالان: كلرپرومازين دراسكيزوفرني و ساير
اختلالات رواني،مانيا، تحريكات رواني ـ حركتي، هيجان،درمان كمكي در هيجان
شديد در كوتاهمدت ابتدا به ميزان 25 ميليگرم 3 بار درروز (يا 75 ميليگرم
هنگام شب) و برحسب پاسخدهي بيمار مصرف ميشود.مقدار معمول داروي نگهدارنده
75-300ميليگرم در روز است (ولي در اختلالاترواني روزانه به بيش از يك
گرم ممكناست نياز باشد). در افراد مسن يا ضعيفبه ميزان نصف تا يك سوم
ميزان مصرفدر بزرگسالان مصرف ميشود.
كودكان: در كودكان (اسكيزوفرني دورانكودكي)1 تا 5
سال mcg/kg 500 هر 4 تا 6ساعت (ماكزيمم 40 ميليگرم
روزانه) و6-12 سال يك سوم تا نصف بزرگسالان(ماكزيمم 75 ميليگرم روزانه
مصرفشود.
تزريقي:
بزرگسالان: تزريق در عمق عضله (برايتسكين علائم
حاد بيماري) بميزان 25-50ميليگرم هر 6 تا 8 ساعت مصرف
ميشود.
كودكان: در سنين 5 ـ 1 سال به
ميزان500mcg/kg هر 8 ـ 6 ساعت (ماكزيمم 40ميليگرم در
روز) و در كودكان 12ـ6 سالمقدار 500mcg/kg هر 8 ـ 6 ساعت (حداكثر75 ميليگرم در روز) مصرف
ميشود.
اشكال دارويي:
Coated
Tablet: 25 mg, 100 mg
Injection: 50 mg/ 2ml
موارد
مصرف: سيتيكولين در ضربههايمغزي در مراحل حاد و تحت حاد آسيبعروق مغزي
استفاده ميگردد.
مكانيسم اثر: به نظر ميرسد اين دارو باتحريك
بيوسنتز فسفوليپدها و كاهشالتهاب باعث تثبيت غشاء سلولي
ميگردد.
فارماكوكينتيك: اين دارو از سد خوني ـمغزي عبور
ميكند.
هشدارها: اين دارو اثر كاهنده فشار خونندارد،
بنابراين در صورت آسيبهاي عروقمغزي ناشي از فشار خون، اين داروجايگزين
داروهاي ضد فشار خوننميگردد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: در مرحله حاد آسيب عروقمغزي مقدار
500-750 ميليگرم در مقاديرتقسيم شده طي 24 ساعت تزريق عضلانيميگردد. در
عوارض و خونريزيهايمغزي بعد از تصادف مقدار 250 ميليگرمدر 24 ساعت مصرف
ميشود.
كودكان: مقدار 250 ميليگرم در دو مقدارمنقسم طي
24 ساعت مصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Injection: 250 mg/ 2ml
موارد
مصرف: كلوبازام براي درمان كمكيصرع و اضطراب (مصرف كوتاه مدت)تجويز
ميگردد.
مكانيسم اثر: اين دارو با تحريكگيرندههاي گابا
موجب تقويت اثر مهارياين واسطه شيميايي در سيستم اعصابمركزي ميگردد. در
نتيجه موجب تضعيففعاليت تشنجي كانونهاي صرع در
مغزميگردد.
فارماكوكينتيك: اين دارو از راه خوراكيبخوبي جذب
و در كبد متابوليزه ميشود.متابوليتهاي آن از طريق ادرار
دفعميشوند.
موارد
منع مصرف: در صورت تضعيفتنفس، نارسايي حاد تنفسي و نارساييشديد كبدي
كلوبازام نبايد مصرف شود.
هشدارها: 1 ـ در موارد زير اين دارو بايد بااحتياط
فراوان تجويز شود: بيماريتنفسي، ضعف عضلاني (بخصوصمياستنيگراو)، اختلال
شديد شخصيتي وپورفيري.
2 ـ
از مصرف طولاني مدت اين دارو و ازقطع ناگهاني مصرف آن نيز بايد
اجتنابشود.
3 ـ
در درمان اضطراب نبايد از اين دارو بهتنهايي استفاده كرد، ضمن آنكه
بايستيمدت تجويز آن بعنوان داروي ضداضطراب كوتاه
باشد.
4 ـ
در درمان اضطراب كودكان فقطموقعي كه شديد و ناشي از ترس بوده ومنجر به
بيخوابي گردد، اين دارو تجويزميشود.
5 ـ
مصرف اين دارو توسط كساني كهداراي اختلال شخصيتي هستند، ممكناست موجب
وابستگي گردد.
عوارض جانبي: خوابآلودگي، توهم، عدمتعادل
(بخصوص در سالمندان)،فراموشي، وابستگي، افزايش حالتتهاجمي (بصورت متناقض)،
گهگاهسردرد، سرگيجه، كمي فشار خون، اختلالگوارشي، بثورات جلدي، اختلال ديد
وتغيير ميل جنسي از عوارض جانبي ايندارو هستند.
تداخلهاي دارويي: مصرف همزمان ايندارو با
داروهاي هوشبر، داروهاي ضددرد شبه ترياك، داروهاي ضد افسردگي وضد جنون،
آنتيهيستامينها، داروهايمسدد گيرنده آلفا آدرنرژيك و باكلوفنموجب افزايش
اثر سداتيو ميشود.سايمتيدين با مهار متابوليسم اين داروموجب افزايش غلظت
پلاسمايي و اثرسداتيو آن ميشود. اريترومايسين،ايزونيازيد، كتوكونازول و
ريفامپين باافزايش متابوليسم كبدي اين دارو موجبكاهش غلظت پلاسمايي آن
ميشوند. ايندارو موجب افزايش اثر كاهنده فشار خونداروهاي ضد زيادي فشار
خون ميگردد.اين دارو با اثرات لوودوپا ضديت ميكند.
نكات
قابل توصيه: اين دارو با ايجادخوابآلودگي بر انجام كارهايي كه نياز
بهمهارت دارند مثل رانندگي، تأثير ميگذارد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان: در درمان صرع و اضطراب20-30 ميليگرم
و حداكثر mg/day 60مصرف ميشود. مقدار مصرف درسالخوردگان
10-20 mg/day است.
كودكان: در كودكان با سن بيشتر از 3 سالحداكثر تا
نصف مقدار مصرف بزرگسالانتجويز ميشود.
اشكال دارويي:
Tablet:
10 mg