6

 

ANTISEPTICS / DISINFECTANTS

 

CARBAMIDE PEROXIDE-CETYLPYRIDINIUM-CHLORHEXIDINE-CHLOROXYLENOL-GLUTARAL-PARAFORMALDEHYDE-POVIDONE IODINE

 

 

 

 

 

 

CARBAMIDE PEROXIDE

موارد مصرف‌: كارباميد پراكسيد براي‌تسكين‌ التهاب‌ خفيف‌ لثه‌ و ساير سطوح‌مخاطي‌ دهان‌ و لبها، تسكين‌ درد و التهاب‌ناشي‌ از دندانهاي‌ مصنوعي‌ و اعمال‌دندانپزشكي‌، كمك‌ به‌ حفظ بهداشت‌ دهان‌در شرايط خاص‌ و ضدعفوني‌ و تميزكردن‌ضايعات‌ دهان‌ مصرف‌ مي‌شود.

 

مكانيسم‌ اثر: اين‌ دارو به‌دنبال‌ تماس‌ بابافتهاي‌ دهان‌ موجب‌ آزاد شدن‌ اكسيژن‌مي‌شود و بدين‌ ترتيب‌ با ضدعفوني‌ كردن‌دهان‌ موجب‌ كاهش‌ التهاب‌، تسكين‌ درد ومهار توليد باكتريهاي‌ مولد بوي‌ بد دهان‌مي‌شود.

 

هشدارها: در صورت‌ ادامه‌ تحريك‌ حفره‌دهان‌ يا وخامت‌ آن‌ يا بروز التهاب‌

و حالات‌ غيرمنتظره‌، مصرف‌ دارو بايدقطع‌ و به‌ پزشك‌ يا دندانپزشك‌ مراجعه‌شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: قرمزي‌ موضعي‌ و عفونت‌ثانويه‌ با مصرف‌ دارو گزارش‌ شده‌

است‌.

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ مصرف‌ دارو بيشتراز هفت‌ روز يا در كودكان‌ با سن‌ كمتر ازسه‌ سال‌ (مگر با تجويز پزشك‌ يادندانپزشك‌) توصيه‌ نمي‌شود.

2 ـ از رقيق‌ كردن‌ محلول‌ دارو بايد اجتناب‌شود.

3 ـ اين‌ دارو در تماس‌ با آب‌ دهان‌

كف‌ مي‌كند. بنابراين‌ براي‌ مدت‌ 4-5

دقيقه‌ پس‌ از مصرف‌ دارو، از نوشيدن‌مايعات‌ يا شستشوي‌ دهان‌ اجتناب‌

شود.

 

مقدار مصرف‌: در بزرگسالان‌ و كودكان‌ باسن‌ بيشتر از سه‌ سال‌، چند قطره‌ از داروچهار بار در روز پس‌ از غذا و به‌هنگام‌خواب‌ در محل‌ عفونت‌ ريخته‌ مي‌شود وپس‌ از 1-3 دقيقه‌ خارج‌ مي‌گردد، يا اينكه‌ده‌ قطره‌ از دارو روي‌ زبان‌ ريخته‌ مي‌شودو پس‌ از اختلاط با آب‌ دهان‌ براي‌ چنددقيقه‌ غرغره‌ گرديده‌ و سپس‌ آب‌ دهان‌خارج‌ مي‌گردد.

مصرف‌ اين‌ دارو در كودكان‌ با سن‌كمتر از سه‌ سال‌ توصيه‌ نمي‌شود.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Liquid for Topical - Oral: 10% w/v

 

CETYLPYRIDINIUM CHLORIDE

موارد مصرف‌: محلول‌ دهان‌ شويه‌ ستيل‌پيريدينيوم‌ كلرايد براي‌ درمان‌ عفونت‌هاي‌سطحي‌ دهان‌ و گلو، خوشبو و تازه‌كردن‌طعم‌ دهان‌ پس‌ از اعمال‌ دندانپزشكي‌ و پس‌از استفراغ‌، استفاده‌ از داروهاي‌ استنشاقي‌و لوله‌گذاري‌ به‌كار مي‌رود.

 

مكانيسم‌ اثر: ستيل‌ پيريدينيوم‌ كلرايدهمچون‌ ساير سورفكتانت‌هاي‌ كاتيوني‌ درمحلول‌ آبي‌ به‌ يك‌ كاتيون‌ نسبتŠ بزرگ‌فعال‌ و يك‌ يون‌ كوچك‌ غيرفعال‌ يونيزه‌مي‌شود. تركيبات‌ كاتيوني‌ علاوه‌ براثرهاي‌ امولسيون‌كننده‌ و پاك‌كننده‌ داراي‌فعاليت‌ باكتري‌كش‌ عليه‌ باكتري‌هاي‌ گرم‌مثبت‌ و گرم‌ منفي‌ مي‌باشند.

 

هشدارها: ستيل‌ پيريدينيوم‌ كلرايد باصابونها و ساير سورفكتانت‌هاي‌ آنيوني‌ناسازگاري‌ دارد.

 

عوارض‌ جانبي‌: خوردن‌ سورفكتانت‌هاي‌كاتيوني‌ سبب‌ تهوع‌ و استفراغ‌ مي‌شود ومحلولهاي‌ غليظ آنها ممكن‌ است‌ سبب‌آسيب‌ و نكروز مري‌ شوند. علايم‌مسموميت‌ با تركيبات‌ آمونيوم‌ چهارتايي‌تنگي‌ نفس‌ و سيانوز است‌. تضعيف‌ CNS،كمي‌ فشار خون‌ و اغما نيز ممكن‌ است‌بروز نمايد.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ از خوردن‌ دارو بايدبه‌شدت‌ اجتناب‌ شود.

2 ـ پس‌ از مسواك‌ كردن‌، دهان‌ به‌خوبي‌ بامحلول‌ شسته‌ شود.

 

مقدار مصرف‌: يك‌ ميلي‌ليتر از محلول‌ باصد ميلي‌ليتر آب‌ (نصف‌ ليوان‌) رقيق‌ و هر2-3 ساعت‌ يا طبق‌ دستور پزشك‌ غرغره‌مي‌شود.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Mouthwash: 0.05%

 

CHLORHEXIDINE GLUCONATE

موارد مصرف‌: كلرهگزيدين‌ گلوكونات‌ براي‌حفظ بهداشت‌ دهان‌ و ممانعت‌ از تشكيل‌پلاك‌ دهان‌ به‌كار مي‌رود.

 

مكانيسم‌ اثر: دارو با نفوذ به‌داخل‌ ديواره‌سلولي‌ ميكروارگانيسم‌ باعث‌ خروج‌محتويات‌ سلولي‌ مي‌شود. به‌دليل‌ بارمثبت‌، به‌هنگام‌ شستشوي‌ دهان‌ بر سطوح‌دندان‌، پلاكها و مخاط كه‌ داراي‌ بار منفي‌هستند، جذب‌ شده‌ و با گذشت‌ زمان‌به‌تدريج‌ از آنها آزاد شده‌ و اثرباكتريويسيدي‌ خويش‌ را اعمال‌ مي‌كند.

 

فارماكوكينتيك‌: در حدود 30 درصد از دارومتعاقب‌ شستشوي‌ دهان‌ با كلرهگزيدين‌گلوكانات‌ در حفره‌ دهان‌ باقي‌ مانده‌ وبه‌تدريج‌ در مايعات‌ دهان‌ آزاد مي‌شود.

 

هشدارها: از تماس‌ دارو با چشم‌ها،

گوش‌ مياني‌ و حفرات‌ بدن‌ بايد اجتناب‌شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: با مصرف‌ كلرهگزيدين‌،ممكن‌ است‌ تحريك‌، درماتيت‌ يا حساسيت‌به‌ نور مشاهده‌ شود.

 

تداخل‌هاي‌ داروئي‌: كلرهگزيدين‌ باصابونها و پاك‌كننده‌هاي‌ آنيوني‌ ناسازگاراست‌.

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ از خوردن‌ دارو بايدخودداري‌ گردد.

2 ـ در صورت‌ ايجاد تحريك‌، درماتيت‌ ياحساسيت‌ به‌ نور، مصرف‌ دارو بايد قطع‌شود.

 

مقدار مصرف‌: ده‌ ميلي‌ليتر از محلول‌ دو باردر روز به‌ مدت‌ يك‌ دقيقه‌ غرغره‌ مي‌شود.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Mouthwash: 0.2%

 

CHLOROXYLENOL

موارد مصرف‌: كلروكسي‌لنول‌ براي‌ درمان‌موضعي‌ عفونت‌ زخم‌ها و پوست‌ به‌كارمي‌رود.

 

عوارض‌ جانبي‌: حساسيت‌ پوستي‌ بامصرف‌ دارو مشاهده‌ شده‌است‌.

 

تداخل‌هاي‌ داروئي‌: كلروكسي‌لنول‌ باسورفكتانتهاي‌ غيريوني‌ و متيل‌سلولزناسازگار است‌.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: از خوردن‌ محلول‌كلروكسي‌لنول‌ بايد جدŠ خودداري‌ شود.

 

مقدار مصرف‌: مقدار كافي‌ از محلول‌برحسب‌ نياز براي‌ تميز و ضدعفوني‌ كردن‌زخم‌ يا پوست‌ مصرف‌ مي‌شود.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Topical Solution: 5%

 

GLUTARAL (GLUTARALDEHYDE)

موارد مصرف‌: گلوتارال‌ براي‌ ضدعفوني‌ واستريل‌ كردن‌ وسايل‌ دندانپزشكي‌،جراحي‌، آندوسكوپي‌، حرارت‌سنج‌ها ووسايل‌ پلاستيكي‌ و لاستيكي‌ مورد استفاده‌در راههاي‌ تنفسي‌ و بيهوشي‌ به‌كارمي‌رود.

 

مكانيسم‌ اثر: گلوتارال‌يك‌دي‌آلدئيد اسيدي‌است‌. قليايي‌كردن‌ 7/5-8/5 =  pHبابيكربنات‌ سديم‌ يا نمك‌هائي‌ پتاسيم‌ منجربه‌ تبديل‌ آن‌ به‌ يك‌ عامل‌ ضد ميكرب‌ قوي‌ بااثر ميكرب‌كشي‌، ضدتوبركولوئيد،قارچ‌كشي‌، اسپوركشي‌ و فعاليت‌ضدويروسي‌ مي‌شود. توانايي‌ تركيب‌ حتي‌در حضور مواد آلي‌ (خون‌، بافت‌، مخاط)نيز به‌ ميزان‌ زياد باقي‌ مي‌ماند.

 

هشدارها: 1 ـ بخارات‌ حاصل‌ از محلول‌ممكن‌ است‌ باعث‌ تحريك‌ دستگاه‌ تنفسي‌شود.

2 ـ تماس‌ محلول‌ با پوست‌ و مخاط ممكن‌است‌ باعث‌ بروز حساسيت‌ گردد.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: از تماس‌ محلول‌ باچشم‌ها، پوست‌ و غشاهاي‌ مخاطي‌ بايداجتناب‌ شود. در صورت‌ تماس‌ اتفاقي‌،موضع‌ بايد سريعŠ با آب‌ شسته‌ شود و درخصوص‌ چشم‌ها به‌ پزشك‌ مراجعه‌ شود.

 

مقدار مصرف‌: براي‌ ضدعفوني‌ و استريل‌كردن‌ وسايل‌ ابتدا بايد دبريدهاي‌ موجودبر آنها توسط برس‌ و يك‌ محلول‌ پاك‌كننده‌ملايم‌ پاك‌ گردد. سپس‌ وسايل‌ يادستگاههاي‌ تميز و خشك‌ شده‌ بايد در يك‌سيني‌ گذاشته‌ شده‌ و به‌مدت‌ 15-20 دقيقه‌براي‌ ضدعفوني‌ شدن‌ و به‌ مدت‌ حداقل‌ 10ساعت‌ براي‌ استريل‌ شدن‌ (از بين‌ رفتن‌اسپورهاي‌ بيماري‌زا) در ظرف‌ حاوي‌محلول‌ قليايي‌ گلوتارال‌ غوطه‌ور گردند.براي‌ به‌حداقل‌ رسانيدن‌ بو و جلوگيري‌ ازتبخير، در ظرف‌ بسته‌ نگهداشته‌ شود.

اشكال‌ دارويي‌:

Disinfectant Solution: 2%

 

PARAFORMALDEHYDE

موارد مصرف‌: پارافرمالدئيد يك‌ضدعفوني‌كننده‌ و آنتي‌سپتيك‌ مي‌باشد وبه‌عنوان‌ يك‌ منبع‌ فرمالدئيد عمل‌ مي‌كند.فرمالدئيد حاصل‌ به‌عنوان‌ يك‌ ضدباكتري‌،قارچ‌ و بسياري‌ از ويروسها عمل‌ مي‌كند،در حالي‌ كه‌ اثر اين‌ ماده‌ بر عليه‌ اسپورباكتري‌ كمتر مي‌باشد. اين‌ دارو براي‌درمان‌ زگيل‌ كف‌ دست‌ و پا و شستشوي‌حفره‌ كيست‌ هيداتيك‌ جراحي‌ شده‌به‌منظور از بين‌ بردن‌ اسكولكس‌ها نيزمصرف‌ مي‌شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: محلولهاي‌ غليظ اين‌ دارو،در صورت‌ تماس‌ با پوست‌، سبب‌ سفيدشدن‌ و سخت‌ شدن‌ پوست‌ مي‌شوند.درماتيت‌ تماسي‌ و واكنش‌هاي‌ حساسيتي‌پس‌ از مصرف‌ غلظتهاي‌ معمولي‌ بروزنموده‌است‌. بخار فرمالدئيد سبب‌ تحريك‌چشم‌، بيني‌ و دستگاه‌ تنفسي‌ فوقاني‌مي‌شود و ممكن‌ است‌ باعث‌ سرفه‌، اختلال‌بلع‌، اسپاسم‌ حنجره‌، و خيز، التهاب‌ نايژه‌ وپنوموني‌ گردد.

 

مقدار مصرف‌: براي‌ ضدعفوني‌كردن‌اتاقها، پارافرمالدئيد بايد به‌وسيله‌ حرارت‌به‌ بخار تبديل‌ شود.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Tablet

 

POVIDONE IODINE

موارد مصرف‌: محلول‌ موضعي‌ پوويدون‌آيودين‌ براي‌ شستشو و ضدعفوني‌ كردن‌پوست‌ قبل‌ و پس‌ از اعمال‌ جراحي‌ كوچك‌و بزرگ‌ و تميز كردن‌ دست‌ جراحان‌ قبل‌ ازعمل‌، مصرف‌ مي‌شود. محلول‌ دهان‌ شويه‌آن‌ براي‌ درمان‌ بيماريهاي‌ التهابي‌ عفوني‌دهان‌ و حلق‌ ناشي‌ از باكتري‌ها و كانديدا ونيز در جراحي‌ دندان‌، مصرف‌ مي‌شود.پماد موضعي‌ دارو براي‌ درمان‌ ياپيشگيري‌ عفونت‌ در بريدگيها وخراشيدگيها، اعمال‌ جراحي‌ كوچك‌ وسوختگيها و درمان‌ عفونت‌هاي‌ پوستي‌باكتريهايي‌ يا قارچي‌، زخم‌ بستر، زخم‌ناشي‌ از توقف‌ جريان‌ خون‌ و هرگونه‌بيماري‌ عفوني‌ پوست‌ مصرف‌ مي‌شود.دوش‌ و ژل‌ واژينال‌ آن‌ براي‌ درمان‌ التهاب‌واژن‌ ناشي‌ از كانديدا، تريكوموناس‌،التهاب‌ غيراختصاصي‌ يا عفونتهاي‌ مخلوطواژن‌ و نيز براي‌ شستشوي‌ واژن‌ قبل‌ ازجراحي‌ مصرف‌ مي‌شود.

 

مكانيسم‌ اثر: اين‌ دارو تركيبي‌ از يد وپلي‌مرها به‌عنوان‌ حامل‌ است‌ و از طريق‌آزادسازي‌ تدريجي‌ يد معدني‌ در تماس‌ باپوست‌ و غشاهاي‌ مخاطي‌ اثرضدعفوني‌كننده‌ خود را اعمال‌ مي‌كند.پوويدون‌ آيودين‌ روي‌ باكتريهاي‌ گرم‌مثبت‌ و منفي‌ داراي‌ اثر باكتريسيدي‌ است‌ وعليه‌ قارچها، ويروس‌ها، انگل‌ها، كيست‌ها،پروتوزوآ، مخمرها واسپورها نيز مؤثراست‌. قدرت‌ اثر دارو و سميت‌ آن‌ كمتر ازفرآورده‌هاي‌ حاوي‌ يد آزاد مي‌باشد.

 

فارماكوكينتيك‌: از طريق‌ اسكار پوست‌سوخته‌ و نواحي‌ سوخته‌ و زخمي‌ پوست‌جذب‌ مي‌شود كه‌ باعث‌ زيادي‌ غلظت‌ يد درپلاسما مي‌شود و ممكن‌ است‌ منجر به‌مسموميت‌ گردد. جذب‌ پوستي‌ اين‌ دارو درنوزادان‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ كم‌كاري‌ تيروئيدشود. طول‌ اثر مفيد پوويدون‌ آيودين‌ براي‌مقاصد جراحي‌ يك‌ ساعت‌ است‌ و تعدادباكتري‌هاي‌ پوست‌ پس‌ از 6-8 ساعت‌مجددŠ به‌ ميزان‌ اوليه‌ باز مي‌گردد.

 

موارد منع‌ مصرف‌: دارو در مناطق‌ وسيع‌پوست‌ آسيب‌ديده‌ به‌دليل‌ خطر جذب‌مقادير زياد يد و در بيماران‌ مبتلا به‌ گواتركلوئيدي‌ گره‌اي‌ غيرسمي‌ نبايد مصرف‌شود.

 

هشدارها: اين‌ دارو در بيماران‌ داراي‌ سابقه‌حساسيت‌ مفرط به‌ يد بايد با احتياطفراوان‌ مصرف‌ شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: تحريك‌ موضعي‌، قرمزي‌،تورم‌ يا اسيدوز متابوليك‌، زيادي‌ سديم‌خون‌ و عيب‌ كار كليه‌ در نتيجه‌ جذب‌ يدبه‌دنبال‌ مصرف‌ دارو در سوختگي‌هاي‌شديد و يا در مناطق‌ بدون‌ پوست‌ ممكن‌است‌ مشاهده‌ شود.

 

تداخل‌هاي‌ داروئي‌: مصرف‌ همزمان‌پوويدون‌ آيودين‌ و تنتور بنژوئن‌ ممكن‌است‌ منجر به‌ بروز واكنشهاي‌ پوستي‌(مانند سوختگيهاي‌ نوع‌ دوم‌ و سوم‌) و درنتيجه‌ كاهش‌ pH شود.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ در صورت‌ بروزتحريك‌ موضعي‌ مصرف‌ دارو بايد قطع‌شود.

2 ـ ژل‌ و دوش‌ واژينال‌، داراي‌ اثراسپرم‌كشي‌ هستند. از اين‌رو در صورت‌تمايل‌ به‌ بارداري‌ از آنها استفاده‌ نشود.

3 ـ پوويدون‌ آيودين‌ ممكن‌ است‌پارچه‌هاي‌ بافته‌ شده‌ از الياف‌ مصنوعي‌ رالك‌ نمايد كه‌ در اينصورت‌ بايد با آمونياك‌رقيق‌ شسته‌ شوند.

4 ـ محلول‌ دارو قبل‌ از مصرف‌ تكان‌داده‌شود.

 

مقدار مصرف‌: به‌عنوان‌ محلول‌ضدعفوني‌كننده‌ در جراحي‌، به‌مقدار لازم‌براي‌ تميز و ضدعفوني‌كردن‌ ناحيه‌ عمل‌ ويا دست‌ جراح‌ مصرف‌ مي‌شود.

محلول‌ دهان‌ شويه‌ اين‌ دارو،به‌صورت‌ رقيق‌ نشده‌ يا رقيق‌ شده‌ با حجم‌مساوي‌ از آب‌ گرم‌ به‌مدت‌ 30 ثانيه‌ هر 2-4ساعت‌ تا زمان‌ لازم‌ غرغره‌ مي‌شود.

مقدار كافي‌ از پماد اين‌ دارو، پس‌ ازتميز كردن‌ موضع‌، هر 8 ساعت‌ يكبار دردرمان‌ سوختگيها و يك‌ بار در روز درساير موارد به‌ آرامي‌ بر روي‌ پوست‌ماليده‌ شده‌ و در صورت‌ لزوم‌ موضع‌پانسمان‌ مي‌شود.

در مورد ژل‌ و دوش‌ واژينال‌، يك‌اپليكاتور پر از ژل‌ يا محلول‌ دوش‌ هر شب‌براي‌ 2-4 هفته‌ و حتي‌ طي‌ دوران‌ عادت‌ماهيانه‌ مصرف‌ مي‌شود. در صورت‌ لزوم‌مصرف‌ همزمان‌ ژل‌ و دوش‌، صبحها ازدوش‌ استفاده‌ گردد. محلول‌ غليظ دوش‌ به‌داخل‌ اپليكاتور ريخته‌ مي‌شود و طبق‌دستور رقيق‌ مي‌گردد و متعاقبŠ مهبل‌شسته‌ مي‌شود.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Mouthwash:1%

Topical Ointment: 10%

Topical Solution: 10%

Vaginal Gel: 10%

Surgical Scrub: 7.5%