6
ANTISEPTICS /
DISINFECTANTS
CARBAMIDE
PEROXIDE-CETYLPYRIDINIUM-CHLORHEXIDINE-CHLOROXYLENOL-GLUTARAL-PARAFORMALDEHYDE-POVIDONE
IODINE
موارد
مصرف: كارباميد پراكسيد برايتسكين التهاب خفيف لثه و ساير سطوحمخاطي دهان
و لبها، تسكين درد و التهابناشي از دندانهاي مصنوعي و اعمالدندانپزشكي، كمك
به حفظ بهداشت دهاندر شرايط خاص و ضدعفوني و تميزكردنضايعات دهان مصرف
ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو بهدنبال تماس بابافتهاي
دهان موجب آزاد شدن اكسيژنميشود و بدين ترتيب با ضدعفوني كردندهان موجب
كاهش التهاب، تسكين درد ومهار توليد باكتريهاي مولد بوي بد
دهانميشود.
هشدارها: در صورت ادامه تحريك حفرهدهان يا وخامت
آن يا بروز التهاب
و
حالات غيرمنتظره، مصرف دارو بايدقطع و به پزشك يا دندانپزشك
مراجعهشود.
عوارض جانبي: قرمزي موضعي و عفونتثانويه با
مصرف دارو گزارش شده
است.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ مصرف دارو بيشتراز هفت روز يا در كودكان با سن كمتر ازسه
سال (مگر با تجويز پزشك يادندانپزشك) توصيه نميشود.
2 ـ
از رقيق كردن محلول دارو بايد اجتنابشود.
3 ـ
اين دارو در تماس با آب دهان
كف
ميكند. بنابراين براي مدت 4-5
دقيقه پس از مصرف دارو، از نوشيدنمايعات يا
شستشوي دهان اجتناب
شود.
مقدار
مصرف: در بزرگسالان و كودكان باسن بيشتر از سه سال، چند قطره از داروچهار
بار در روز پس از غذا و بههنگامخواب در محل عفونت ريخته ميشود وپس از 1-3
دقيقه خارج ميگردد، يا اينكهده قطره از دارو روي زبان ريخته ميشودو پس
از اختلاط با آب دهان براي چنددقيقه غرغره گرديده و سپس آب دهانخارج
ميگردد.
مصرف
اين دارو در كودكان با سنكمتر از سه سال توصيه
نميشود.
اشكال دارويي:
Liquid
for Topical - Oral: 10% w/v
موارد
مصرف: محلول دهان شويه ستيلپيريدينيوم كلرايد براي درمان عفونتهايسطحي
دهان و گلو، خوشبو و تازهكردنطعم دهان پس از اعمال دندانپزشكي و پساز
استفراغ، استفاده از داروهاي استنشاقيو لولهگذاري بهكار
ميرود.
مكانيسم اثر: ستيل پيريدينيوم كلرايدهمچون ساير
سورفكتانتهاي كاتيوني درمحلول آبي به يك كاتيون نسبت بزرگفعال و يك يون كوچك
غيرفعال يونيزهميشود. تركيبات كاتيوني علاوه براثرهاي امولسيونكننده و
پاككننده دارايفعاليت باكتريكش عليه باكتريهاي گرممثبت و گرم منفي
ميباشند.
هشدارها: ستيل پيريدينيوم كلرايد باصابونها و ساير
سورفكتانتهاي آنيونيناسازگاري دارد.
عوارض جانبي: خوردن سورفكتانتهايكاتيوني سبب
تهوع و استفراغ ميشود ومحلولهاي غليظ آنها ممكن است سببآسيب و نكروز مري
شوند. علايممسموميت با تركيبات آمونيوم چهارتاييتنگي نفس و سيانوز است.
تضعيف CNS،كمي فشار خون و اغما نيز ممكن استبروز
نمايد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از خوردن دارو بايدبهشدت اجتناب شود.
2 ـ
پس از مسواك كردن، دهان بهخوبي بامحلول شسته شود.
مقدار
مصرف: يك ميليليتر از محلول باصد ميليليتر آب (نصف ليوان) رقيق و هر2-3
ساعت يا طبق دستور پزشك غرغرهميشود.
اشكال دارويي:
Mouthwash: 0.05%
موارد
مصرف: كلرهگزيدين گلوكونات برايحفظ بهداشت دهان و ممانعت از تشكيلپلاك
دهان بهكار ميرود.
مكانيسم اثر: دارو با نفوذ بهداخل ديوارهسلولي
ميكروارگانيسم باعث خروجمحتويات سلولي ميشود. بهدليل بارمثبت، بههنگام
شستشوي دهان بر سطوحدندان، پلاكها و مخاط كه داراي بار منفيهستند، جذب شده
و با گذشت زمانبهتدريج از آنها آزاد شده و اثرباكتريويسيدي خويش را اعمال
ميكند.
فارماكوكينتيك: در حدود 30 درصد از دارومتعاقب
شستشوي دهان با كلرهگزيدينگلوكانات در حفره دهان باقي مانده وبهتدريج در
مايعات دهان آزاد ميشود.
هشدارها: از تماس دارو با
چشمها،
گوش
مياني و حفرات بدن بايد اجتنابشود.
عوارض جانبي: با مصرف كلرهگزيدين،ممكن است
تحريك، درماتيت يا حساسيتبه نور مشاهده شود.
تداخلهاي داروئي: كلرهگزيدين باصابونها و
پاككنندههاي آنيوني ناسازگاراست.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از خوردن دارو بايدخودداري گردد.
2 ـ
در صورت ايجاد تحريك، درماتيت ياحساسيت به نور، مصرف دارو بايد
قطعشود.
مقدار
مصرف: ده ميليليتر از محلول دو باردر روز به مدت يك دقيقه غرغره
ميشود.
اشكال دارويي:
Mouthwash: 0.2%
موارد
مصرف: كلروكسيلنول براي درمانموضعي عفونت زخمها و پوست
بهكارميرود.
عوارض جانبي: حساسيت پوستي بامصرف دارو مشاهده
شدهاست.
تداخلهاي داروئي: كلروكسيلنول باسورفكتانتهاي
غيريوني و متيلسلولزناسازگار است.
نكات
قابل توصيه: از خوردن محلولكلروكسيلنول بايد جد خودداري
شود.
مقدار
مصرف: مقدار كافي از محلولبرحسب نياز براي تميز و ضدعفوني كردنزخم يا پوست
مصرف ميشود.
اشكال دارويي:
Topical
Solution: 5%
GLUTARAL (GLUTARALDEHYDE)
موارد
مصرف: گلوتارال براي ضدعفوني واستريل كردن وسايل دندانپزشكي،جراحي،
آندوسكوپي، حرارتسنجها ووسايل پلاستيكي و لاستيكي مورد استفادهدر راههاي
تنفسي و بيهوشي بهكارميرود.
مكانيسم اثر: گلوتاراليكديآلدئيد اسيدياست.
قلياييكردن 7/5-8/5 = pHبابيكربنات سديم يا نمكهائي پتاسيم منجربه
تبديل آن به يك عامل ضد ميكرب قوي بااثر ميكربكشي،
ضدتوبركولوئيد،قارچكشي، اسپوركشي و فعاليتضدويروسي ميشود. توانايي تركيب
حتيدر حضور مواد آلي (خون، بافت، مخاط)نيز به ميزان زياد باقي
ميماند.
هشدارها: 1 ـ بخارات حاصل از محلولممكن است باعث
تحريك دستگاه تنفسيشود.
2 ـ
تماس محلول با پوست و مخاط ممكناست باعث بروز حساسيت
گردد.
نكات
قابل توصيه: از تماس محلول باچشمها، پوست و غشاهاي مخاطي بايداجتناب شود.
در صورت تماس اتفاقي،موضع بايد سريع با آب شسته شود و درخصوص چشمها به پزشك مراجعه
شود.
مقدار
مصرف: براي ضدعفوني و استريلكردن وسايل ابتدا بايد دبريدهاي موجودبر آنها
توسط برس و يك محلول پاككنندهملايم پاك گردد. سپس وسايل يادستگاههاي تميز
و خشك شده بايد در يكسيني گذاشته شده و بهمدت 15-20 دقيقهبراي ضدعفوني
شدن و به مدت حداقل 10ساعت براي استريل شدن (از بين رفتناسپورهاي
بيماريزا) در ظرف حاويمحلول قليايي گلوتارال غوطهور گردند.براي بهحداقل
رسانيدن بو و جلوگيري ازتبخير، در ظرف بسته نگهداشته
شود.
اشكال دارويي:
Disinfectant Solution: 2%
موارد
مصرف: پارافرمالدئيد يكضدعفونيكننده و آنتيسپتيك ميباشد وبهعنوان يك
منبع فرمالدئيد عمل ميكند.فرمالدئيد حاصل بهعنوان يك ضدباكتري،قارچ و
بسياري از ويروسها عمل ميكند،در حالي كه اثر اين ماده بر عليه اسپورباكتري
كمتر ميباشد. اين دارو برايدرمان زگيل كف دست و پا و شستشويحفره كيست
هيداتيك جراحي شدهبهمنظور از بين بردن اسكولكسها نيزمصرف
ميشود.
عوارض جانبي: محلولهاي غليظ اين دارو،در صورت
تماس با پوست، سبب سفيدشدن و سخت شدن پوست ميشوند.درماتيت تماسي و
واكنشهاي حساسيتيپس از مصرف غلظتهاي معمولي بروزنمودهاست. بخار فرمالدئيد
سبب تحريكچشم، بيني و دستگاه تنفسي فوقانيميشود و ممكن است باعث سرفه،
اختلالبلع، اسپاسم حنجره، و خيز، التهاب نايژه وپنوموني
گردد.
مقدار
مصرف: براي ضدعفونيكردناتاقها، پارافرمالدئيد بايد بهوسيله حرارتبه بخار
تبديل شود.
اشكال دارويي:
Tablet
موارد
مصرف: محلول موضعي پوويدونآيودين براي شستشو و ضدعفوني كردنپوست قبل و
پس از اعمال جراحي كوچكو بزرگ و تميز كردن دست جراحان قبل ازعمل، مصرف
ميشود. محلول دهان شويهآن براي درمان بيماريهاي التهابي عفونيدهان و
حلق ناشي از باكتريها و كانديدا ونيز در جراحي دندان، مصرف ميشود.پماد
موضعي دارو براي درمان ياپيشگيري عفونت در بريدگيها وخراشيدگيها، اعمال
جراحي كوچك وسوختگيها و درمان عفونتهاي پوستيباكتريهايي يا قارچي، زخم
بستر، زخمناشي از توقف جريان خون و هرگونهبيماري عفوني پوست مصرف
ميشود.دوش و ژل واژينال آن براي درمان التهابواژن ناشي از كانديدا،
تريكوموناس،التهاب غيراختصاصي يا عفونتهاي مخلوطواژن و نيز براي شستشوي
واژن قبل ازجراحي مصرف ميشود.
مكانيسم اثر: اين دارو تركيبي از يد وپليمرها
بهعنوان حامل است و از طريقآزادسازي تدريجي يد معدني در تماس باپوست و
غشاهاي مخاطي اثرضدعفونيكننده خود را اعمال ميكند.پوويدون آيودين روي
باكتريهاي گرممثبت و منفي داراي اثر باكتريسيدي است وعليه قارچها،
ويروسها، انگلها، كيستها،پروتوزوآ، مخمرها واسپورها نيز مؤثراست. قدرت اثر
دارو و سميت آن كمتر ازفرآوردههاي حاوي يد آزاد
ميباشد.
فارماكوكينتيك: از طريق اسكار پوستسوخته و نواحي
سوخته و زخمي پوستجذب ميشود كه باعث زيادي غلظت يد درپلاسما ميشود و
ممكن است منجر بهمسموميت گردد. جذب پوستي اين دارو درنوزادان ممكن است
باعث كمكاري تيروئيدشود. طول اثر مفيد پوويدون آيودين برايمقاصد جراحي يك
ساعت است و تعدادباكتريهاي پوست پس از 6-8 ساعتمجدد به ميزان اوليه باز
ميگردد.
موارد
منع مصرف: دارو در مناطق وسيعپوست آسيبديده بهدليل خطر جذبمقادير زياد يد
و در بيماران مبتلا به گواتركلوئيدي گرهاي غيرسمي نبايد
مصرفشود.
هشدارها: اين دارو در بيماران داراي سابقهحساسيت
مفرط به يد بايد با احتياطفراوان مصرف شود.
عوارض جانبي: تحريك موضعي، قرمزي،تورم يا اسيدوز
متابوليك، زيادي سديمخون و عيب كار كليه در نتيجه جذب يدبهدنبال مصرف
دارو در سوختگيهايشديد و يا در مناطق بدون پوست ممكناست مشاهده
شود.
تداخلهاي داروئي: مصرف همزمانپوويدون آيودين و
تنتور بنژوئن ممكناست منجر به بروز واكنشهاي پوستي(مانند سوختگيهاي نوع
دوم و سوم) و درنتيجه كاهش pH شود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ در صورت بروزتحريك موضعي مصرف دارو بايد
قطعشود.
2 ـ
ژل و دوش واژينال، داراي اثراسپرمكشي هستند. از اينرو در صورتتمايل به
بارداري از آنها استفاده نشود.
3 ـ
پوويدون آيودين ممكن استپارچههاي بافته شده از الياف مصنوعي رالك نمايد
كه در اينصورت بايد با آمونياكرقيق شسته شوند.
4 ـ
محلول دارو قبل از مصرف تكاندادهشود.
مقدار
مصرف: بهعنوان محلولضدعفونيكننده در جراحي، بهمقدار لازمبراي تميز و
ضدعفونيكردن ناحيه عمل ويا دست جراح مصرف ميشود.
محلول دهان شويه اين دارو،بهصورت رقيق نشده يا
رقيق شده با حجممساوي از آب گرم بهمدت 30 ثانيه هر 2-4ساعت تا زمان
لازم غرغره ميشود.
مقدار
كافي از پماد اين دارو، پس ازتميز كردن موضع، هر 8 ساعت يكبار دردرمان
سوختگيها و يك بار در روز درساير موارد به آرامي بر روي پوستماليده شده و در
صورت لزوم موضعپانسمان ميشود.
در
مورد ژل و دوش واژينال، يكاپليكاتور پر از ژل يا محلول دوش هر شببراي 2-4
هفته و حتي طي دوران عادتماهيانه مصرف ميشود. در صورت لزوممصرف همزمان
ژل و دوش، صبحها ازدوش استفاده گردد. محلول غليظ دوش بهداخل اپليكاتور
ريخته ميشود و طبقدستور رقيق ميگردد و متعاقب مهبلشسته
ميشود.
اشكال دارويي:
Mouthwash:1%
Topical
Ointment: 10%
Topical
Solution: 10%
Vaginal
Gel: 10%
Surgical
Scrub: 7.5%