ANTILEPROTIC DRUGS

 

DAPSONE  CLOFAZIMINE

 

سازمان‌ بهداشت‌ جهاني‌ به‌ منظور غلبه‌ برمشكل‌ بروز مقاومت‌ به‌ داپسون‌ و همچنين‌پيشگيري‌ از مقاومت‌ به‌ ساير داروهاي‌ضد جذام‌، مصرف‌ سه‌ داروي‌ داپسون‌،ريفامپين‌ و كلوفازيمين‌ در درمان‌ جذام‌چند باسيلي‌ (لپروماتوز، بينابيني‌ ـلپروماتوز و بينابيني‌) را توصيه‌ نموده‌است‌. در اين‌ رژيم‌ دارويي‌ حاوي‌ داروهاي‌فوق‌، مقدار مصرف‌ ريفامپين‌، 600ميلي‌گرم‌ يكبار در ماه‌ (450 ميلي‌ گرم‌ دربزرگسالان‌ با وزن‌ كمتر از 35 كيلوگرم‌)،مقدار مصرف‌ داپسون‌ 100mg/day(50mg/day يا 2mg/kg/day ـ 1 براي‌بزرگسالان‌ با وزن‌ كمتر از 35 كيلوگرم‌) ومقدار مصرف‌ كلوفازيمين‌ 300 ميلي‌ گرم‌يكبار در ماه‌ و با نظارت‌ يا 100 ميلي‌ گرم‌در روزهاي‌ متناوب‌ به‌صورت‌خوددرماني‌ مي‌باشد.

اين‌ نوع‌ جذام‌، بايد حداقل‌ به‌ مدت‌ 2 سال‌ ودر صورت‌ امكان‌ تا زماني‌ كه‌ نمونه‌ موردآزمايش‌ منفي‌ شود، ادامه‌ يابد. همچنين‌درمان‌ بايد بدون‌ هر گونه‌ تغييري‌، در طول‌واكنشهاي‌ تيپ‌ II و II ادامه‌ يابد.

در حين‌ بروز واكنشهاي‌ تيپ‌ I، درد عصبي‌يا ضعف‌ نشانه‌ شروع‌ سريع‌ آسيب‌ دائمي‌عصب‌ خواهد بود. درمان‌ با پردنيزولون‌(در شروع‌ 60mg/day ـ 40) بايد سريعŠشروع‌ شود. واكنشهاي‌ خفيف‌ تيپ‌ II ممكن‌است‌ به‌ آسپيرين‌ يا كلروكين‌ پاسخ‌

دهد.

در واكنشهاي‌ شديد تيپ‌ II ممكن‌ است‌ نيازبه‌ كورتيكواستروئيدها وجود داشته‌ باشد.افزايش‌ مقادير كلوفازيمين‌ به‌ ميزان‌ 100ميلي‌ گرم‌ 3 بار در روز براي‌ سه‌ ماه‌ اول‌ وسپس‌ كاهش‌ مقدار مصرف‌ اين‌ دارو نيزممكن‌ است‌ مفيد باشد، هر چند كه‌ درمان‌ممكن‌ است‌ 6 ـ 4 هفته‌ به‌ طول‌ بيانجامد.

در درمان‌ جذام‌ بينابيني‌ ـ توبركولوئيد،توبركولوئيد و نامعلوم‌، رژيم‌ درماني‌حاوي‌ دو دارو به‌ شرح‌ زير به‌ كار

مي‌رود:

ريفامپين‌، 600 ميلي‌ گرم‌ يكبار در ماه‌به‌صورت‌ تحت‌ نظارت‌ (450 ميلي‌ گرم‌براي‌ بيماران‌ با وزن‌ كمتر از 35 كيلوگرم‌).

داپسون‌، 100mg/day به‌صورت‌ خوددرماني‌ (50mg/day يا 2mg/kg/day ـ 1براي‌ بزرگسالان‌ با وزن‌ كمتر از 35كيلوگرم‌).

درمان‌ اين‌ نوع‌ جذام‌، حداقل‌ بايد به‌ مدت‌ 6ماه‌ ادامه‌ يابد.

 

CLOFAZIMINE

موارد مصرف‌: كلوفازيمين‌ در درمان‌ جذام‌به‌ عنوان‌ انتخاب‌ دوم‌، از جمله‌ درمان‌ جذام‌مقاوم‌ به‌ داپسون‌ مصرف‌ مي‌شود.

 

مكانيسم‌ اثر: به‌نظر مي‌رسد اين‌ دارو اثرباكتري‌ كش‌ خود را بر روي‌مايكوباكتريوم‌ به‌ آهستگي‌ و از طريق‌ مهاررشد باكتري‌ و اتصال‌ به‌ DNA اعمال‌مي‌نمايد.

 

فارماكوكينتيك‌: جذب‌ اين‌ دارو پس‌ ازمصرف‌ خوراكي‌ متغير است‌ و با مصرف‌غذا افزايش‌ مي‌يابد. پس‌ از جذب‌ دربافتهاي‌ چربي‌،لنف‌، صفرا و ساير بافتهامنتشر مي‌شود. نيمه‌ عمر اين‌ دارو پس‌ ازمصرف‌ يك‌ مقدار واحد حدود 10 روز و بامصرف‌ طولاني‌ مدت‌  و مقادير زياد حدود3 ـ 2 ماه‌ مي‌باشد. اوج‌ غلظت‌ سرمي‌ داروپس‌ از 6 ـ 1 ساعت‌ (در مصرف‌ طولاني‌مدت‌) بدست‌ مي‌آيد. دفع‌ اين‌ دارو از طريق‌كليه‌ و تا 50 درصد به‌صورت‌ تغيير نيافته‌از طريق‌ مدفوع‌ دفع‌ مي‌گردد.

 

هشدارها: 1 ـ در صورت‌ وجود عيب‌ كاركبد يا كليه‌ و وجود سابقه‌ ناراحتي‌هاي‌معدي‌ ـ روده‌اي‌، با احتياط فراوان‌ مصرف‌شود.

2 ـ در صورت‌ بروز درد مداوم‌ شكم‌ يااسهال‌، مصرف‌ اين‌ دارو بايد قطع‌ شود.

3 ـ كلوفازيمين‌ ممكن‌ است‌ سبب‌ تغييررنگ‌ لنزهاي‌ تماسي‌ نرم‌ شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: كلوفازيمين‌ ممكن‌ است‌سبب‌ بروز خونريزي‌ گوارشي‌، مسموميت‌معدي‌ ـ روده‌اي‌، هپاتيت‌ يا يرقان‌، تغييررنگ‌ پوست‌ و افسردگي‌ شود.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ دوره‌ درمان‌ با اين‌دارو كه‌ ممكن‌ است‌ چند سال‌ طول‌ بكشد،بايد كامل‌ شود.

2 ـ دارو را بايد هر روز در وقت‌ معين‌مصرف‌ نمود و حتي‌الامكان‌ از فراموش‌كردن‌ نوبتهاي‌ مصرف‌ دارو خودداري‌كرد.

3 ـ كلوفازيمين‌ ممكن‌ است‌ سبب‌ بروزافسردگي‌ و تمايل‌ بيمار به‌ خودكشي‌ شودكه‌ اين‌ حالت‌ معمولا پس‌ از تغيير رنگ‌برگشت‌پذير پوست‌ بروز مي‌كند.

4 ـ احتمال‌ حساس‌ شدن‌ پوست‌ بيمار به‌نور وجود دارد. از اينرو بايد از قرار گرفتن‌در معرض‌ تابش‌ مستقيم‌ نور خورشيدخودداري‌ كرد.

5 ـ كلوفازيمين‌ را بايد با غذا يا شيرمصرف‌ نمود.

 

مقدار مصرف‌:

بزرگسالان‌: اين‌ دارو در درمان‌ جذام‌همراه‌ با ساير داروهاي‌ ضد جذام‌ به‌ مقدار100mg/day ـ 50 ميلي‌گرم‌ يكبار در روز ودر صورت‌ وجود ضايعات‌ پوستي‌300mg/day ـ 100 همراه‌ با يك‌كورتيكوستروئيد (پردنيزون‌80mg/dayـ40) مصرف‌ مي‌شود. در مورداخير با تحت‌ كنترل‌ درآمدن‌ واكنش‌هاي‌پوستي‌، مصرف‌ دارو بايد به‌ 100mg/dayكاهش‌ يابد.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Capsule: 50mg , 100 mg

 

DAPSONE

موارد مصرف‌: اين‌ دارو در درمان‌ جذام‌ ودرماتيت‌ تبخالي‌ مصرف‌ مي‌شود.

 

مكانيسم‌ اثر: داپسون‌ يك‌ داروي‌باكتريواستاتيك‌ است‌ و احتمالا در ساخت‌فولات‌ تداخل‌ مي‌كند.

 

فارماكوكينتيك‌: جذب‌ اين‌ دارو از راه‌خوراكي‌ آهسته‌ است‌ و به‌ محيط اسيدي‌نياز دارد. پس‌ از جذب‌ در تمام‌ بافتها وبه‌ويژه‌ كبد، عضلات‌، كليه‌ها و پوست‌ يافت‌مي‌شود. غلظت‌ سرمي‌ دارو 6 ـ 2 ساعت‌بعد از مصرف‌ به‌ اوج‌ خود مي‌رسد.متابوليسم‌ دارو كبدي‌ است‌. نيمه‌ عمرداپسون‌ 50 ـ 10 ساعت‌ مي‌باشد. دفع‌ اين‌دارو عمدتŠ كليوي‌ است‌. بخشي‌ از طريق‌صفرا دفع‌ و وارد چرخه‌ روده‌اي‌ ـ كبدي‌مي‌شود.

هشدارها:در موارد وجود بيماري‌ قلبي‌ ياريوي‌، كمبود G6PD يا كم‌ خوني‌ با احتياطفراوان‌ مصرف‌ شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: عوارض‌ جانبي‌ اين‌ دارووابسته‌ به‌ مقدار مصرف‌ مي‌باشند و بامقاديري‌ كه‌ براي‌ درمان‌ جذام‌ مصرف‌مي‌شود، بندرت‌ بروز مي‌نمايند. اين‌عوارض‌ عبارتند از هموليز،متهموگلوبينمي‌، نوروپاتي‌، درماتيت‌آلرژيك‌، بي‌اشتهايي‌، تهوع‌، استفراغ‌،سردرد، بيخوابي‌، كم‌ خوني‌، هپاتيت‌،آگرانولوسيتوز، سندرم‌ داپسون‌ (بثورات‌جلدي‌ همراه‌ با تب‌ و ائوزينوفيلي‌) كه‌ درصورت‌ بروز آن‌ بايد بلافاصله‌ مصرف‌دارو را قطع‌ كرد.

 

تداخل‌هاي‌ دارويي‌: ريفامپين‌ غلظت‌پلاسمايي‌ داپسون‌ را كاهش‌ مي‌دهد.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ از آنجا كه‌ احتمال‌بروز مقاومت‌ ميكروبي‌ به‌ داپسون‌ وجوددارد، مصرف‌ همزمان‌ اين‌ دارو با ريفامپين‌توصيه‌ مي‌شود.

2 ـ در صورت‌ بروز واكنش‌هاي‌ درماتيت‌مصرف‌ دارو را بايد قطع‌ كرد.

3 ـ دوره‌ درمان‌ كه‌ ممكن‌ است‌ 6 ماه‌ تا

3 سال‌ يا بيشتر طول‌ بكشد، بايد كامل‌شود.

 

مقدار مصرف‌:

بزرگسالان‌: در درمان‌ جذام‌، همراه‌ با يك‌يا چند داروي‌ ضد جذام‌ 100mg/day ـ 50يكبار در روز يا 1/4mg/kg/day و در درمان‌درماتيت‌ تبخالي‌ شكل‌ ابتدا 50mg/dayمصرف‌ مي‌شود. اگر علائم‌ درماتيت‌به‌طوركامل‌ كنترل‌ نشود، ممكن‌ است‌ مقدارمصرف‌ تا 300mg/day افزايش‌ يابد.

كودكان‌: در درمان‌ جذام‌، همراه‌ با يك‌ ياچند داروي‌ ضد جذام‌ مقدار 1/4mg/kgيكبار در روز و در درمان‌ درماتيت‌ تبخالي‌شكل‌، ابتدا 2mg/kg/day مصرف‌ مي‌شودكه‌ اگر علائم‌ درماتيت‌ به‌طور كامل‌ كنترل‌نشود، مقدار مصرف‌ ممكن‌ است‌ افزايش‌يابد.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Tablet: 50mg

Double Scored Tablet: 100mg