15

 

 

 

HORMONES / SYNTHETIC / MODIFIERS

 

BETAMETHASONE

BROMOCRIPTINE

CALCITONIN

CHLORPROPAMIDE

CHORIONIC GONADOTROPHIN (HCG)

CLOMIPHEN

CONJUGATED ESTROGENS

CONTRACEPTIVE HD

CONTRACEPTIVE LD

CONTRACEPTIVE TRIPHASIC

CYPROTERONE

CYPROTERONE COMPOUND

DANAZOLE

DESOXYCORTICOSTRONE

DEXAMETHASONE

DIAZOXIDE (Oral)

DYDROGESTERONE

ESTRADIOL

ETHINYLESTRADIOL

FLUDROCORTISONE

FOSFESTROL

GLIBENCLAMIDE

GLUCAGON

GONADORELIN

HYDROCORTISONE

INSULIN

LEVONORGESTREL

LEVOTHYROXINE

LIOTHYRONINE

MEDROXYPROGESTERONE

MEGESTROL

MENOTROPINS (HMG)

METHIMAZOLE

METHYLPREDNISOLONE

METHYLTESTOSTERONE

NANDROLONE

OXYMETHOLONE

PARATHORMON

PREDNISOLONE

PREDNISONE

PROGESTERONE

PROPYLTHIOURACIL

SOMATROPIN

TESTOSTERONE

TRIAMCINOLONE

VASOPRESSIN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BETAMETHASONE

موارد مصرف‌: بتامازون‌ براي‌ درمان‌جايگزيني‌ در نارسايي‌ غده‌ فوق‌ كليوي‌استفاده‌ مي‌شود. اين‌ دارو همچنين‌ دردرمان‌ علامتي‌ اختلالات‌ التهابي‌ و آلرژيك‌در جهت‌ سركوب‌ كردن‌ سيستم‌ ايمني‌،هيپرپلازي‌ مادرزادي‌ غده‌ فوق‌ كليوي‌ وادم‌ مغزي‌ نيز موثر است‌.

 

مكانيسم‌ اثر: اين‌ دارو باعبور از غشاءسلولي‌ به‌گيرنده‌هاي‌ خود در سيتوپلاسم‌متصل‌ شده‌ و كمپلكس‌ دارو ـ گيرنده‌ واردهسته‌ سلولي‌ مي‌شود. اين‌ كمپلكس‌بااتصال‌ به‌نواحي‌ خاصي‌ از DNA موجب‌تحريك‌ روند رونويسي‌ mRNA و به‌دنبال‌آن‌ ساخت‌ آنزيم‌هايي‌ مي‌گردد كه‌ در نهايت‌مسئول‌ اثرات‌ سيستميك‌كورتيكواستروئيدها مي‌باشند. اين‌ دارو باجلوگيري‌ از تجمع‌ سلولهاي‌ التهابي‌ درناحيه‌ التهاب‌، مهار فاگوسيتوز و آزادشدن‌آنزيم‌هاي‌ مسئول‌ در التهاب‌ و مهار ساخت‌و آزاد شدن‌ واسطه‌هاي‌ شيميايي‌ التهاب‌اثرات‌ ضدالتهابي‌ خود را اعمال‌ مي‌كنند.

 

فارماكوكينتيك‌: بتامتازون‌ سريعŠ وبه‌خوبي‌ از دستگاه‌ گوارش‌ جذب‌ مي‌شود.شكل‌ ترزريقي‌ آن‌ نيز از عضله‌ به‌خوبي‌جذب‌ مي‌شود. به‌طور عمده‌ در كبد ومقاديري‌ نيز در كليه‌ و بافتهابه‌متابوليت‌هاي‌ غيرفعال‌ تبديل‌ مي‌شود.

 

موارد منع‌ مصرف‌: 1 ـ تزريق‌ داخل‌ مفصلي‌اين‌ دارو در مواردي‌ مثل‌:

جراحي‌ ترميمي‌ مفاصل‌، اختلالات‌ انعقادي‌خون‌، شكستگي‌ داخل‌ مفصلي‌، عفونت‌اطراف‌ مفصل‌ يا سابقه‌ ابتلاء به‌آن‌، پوكي‌استخوان‌ اطراف‌ مفصل‌ به‌دلايلي‌ غيرآرتريت‌ و مفصل‌ ناپايدار نبايد مصرف‌شود.

2 ـ اين‌ دارو در پيشگيري‌ از سندرم‌ زجرتنفسي‌ نوزادان‌، در صورت‌ وجودآمنيونيت‌، عفونت‌ يا تب‌، عفونت‌ باهرپس‌،عدم‌ كفايت‌ جفت‌ و پارگي‌ زودرس‌ غشاءنيز نبايد مصرف‌ شود.

 

هشدارها: 1 ـ استفاده‌ طولاني‌ مدت‌بتامتازون‌ در كودكان‌ مي‌تواند منجربه‌مهار رشد شود.

2 ـ به‌دنبال‌ مصرف‌ اين‌ دارو ممكن‌ است‌تست‌هاي‌ بررسي‌ عملكرد محورهيپوتالاموس‌ ـ هيپوفيز ـ غده‌ فوق‌ كليوي‌دچار اختلال‌ شود.

3 ـ در افراد مسن‌ و به‌خصوص‌ خانم‌هاي‌يائسه‌، شانس‌ ايجاد پوكي‌ استخوان‌ وافزايش‌ فشار خون‌، بالا مي‌رود.

4 ـ در صورت‌ نياز به‌جراحي‌ و يا درمان‌اضطراري‌ و نيز مصرف‌ دارو در بيماران‌ديابتي‌، بايد احتياط كرد.

 

عوارض‌ جانبي‌: درمان‌ دراز مدت‌ بابتامتازون‌، بيمار را از جهت‌ ابتلابه‌بيماريهاي‌ عفوني‌ مستعد مي‌كند و ازطرفي‌ علائم‌ عفونت‌ نيز پنهان‌ مي‌شود.مصرف‌ مقادير بالاي‌ بتامتازون‌ مي‌توانداختلالات‌ رواني‌ را تشديد كند. آب‌ مرواريدكاهش‌ يا تاري‌ ديد و تكرر ادرار وپرنوشي‌، قرحه‌ گوارشي‌، علائم‌ شبه‌كوشينگ‌، آكنه‌، درد در ناحيه‌ سريني‌ وافزايش‌ فشار خون‌ از عوارض‌ جانبي‌ داروهستند.

 

تداخل‌هاي‌ دارويي‌: مصرف‌ همزمان‌ اين‌دارو با ريفامپين‌، داروهاي‌ ضدصرع‌ مانندكاربامازپين‌، فنوباربيتال‌، فني‌توئين‌ وپريميدون‌ موجب‌ تسريع‌ متابوليسم‌بتامتازون‌ و كاهش‌ اثر دارو مي‌گردد. اين‌دارو ممكن‌ است‌ باعث‌ كاهش‌ اثر داروهاي‌پائين‌ آورنده‌ قندخون‌ و يا داروهاي‌ كاهنده‌فشارخون‌ گردد.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ براي‌ به‌حداقل‌رساندن‌ تحريك‌ گوارشي‌ شكل‌ خوراكي‌بتامتازون‌ بايد بعد از غذا مصرف‌

شود.

2 ـ از قطع‌ ناگهاني‌ مصرف‌ دارو بعد ازاستفاده‌ طولاني‌ (بيش‌ از 3 هفته‌) پرهيزشود.

3 ـ در طول‌ درمان‌، مصرف‌ سديم‌ بايستي‌محدود شده‌ و مصرف‌ مكمل‌هاي‌ حاوي‌پتاسيم‌ توصيه‌ مي‌شود.

4 ـ معاينات‌ چشم‌ پزشكي‌ در طول‌ درمان‌دراز مدت‌، به‌طور مرتب‌ بايد انجام‌

گيرد.

 

مقدار مصرف‌

خوراكي‌:

بزرگسالان‌: به‌ميزان‌ 5 mg/day ـ 0/5 و دركودكان‌ باعدم‌ كفايت‌ آدرنال‌ 17/5mcg/kgيا 0/5mcg/m2 در سه‌ مقدار منقسم‌استفاده‌ مي‌شود و در ساير موارد250mcg/kgـ60 يا mg/m2 7/5ـ2 در سه‌

يا چهار مقدار منقسم‌ شده‌ استفاده‌مي‌شود.

تزريقي‌:

بزرگسالان‌: به‌صورت‌ تزريق‌ داخل‌مفصلي‌، داخل‌ ضايعه‌ يا تزريق‌ در بافت‌نرم‌ حداكثر تا 9 ميلي‌گرم‌ بتامتازون‌ (12ميلي‌گرم‌ بتامتازون‌ دي‌ سديم‌ فسفات‌)مصرف‌ مي‌شود. در صورت‌ نياز اين‌ مقدارتكرار مي‌شود. از راه‌ عضلاني‌ يا تزريق‌ ياانفوزيون‌ آهسته‌ داخل‌ وريدي‌ نيز 20ـ4ميلي‌گرم‌ كه‌ در 24 ساعت‌ مي‌توان‌ اين‌مقدار را حداكثر 4 بار تكرار نمود، مصرف‌مي‌شود.

در بزرگسالان‌ مقدار 12ـ 1/5 ميلي‌گرم‌ ازشكل‌ طولاني‌ اثر دارو  (LA)داخل‌ مفصل‌تزريق‌ مي‌شود كه‌ در صورت‌ نياز مي‌توان‌آن‌ را تكرار كرد. داخل‌ پوست‌ يا ضايعه‌ به‌مقدار mg/m2 1/2 تا حداكثر 6 ميلي‌گرم‌ كه‌هر هفته‌ مي‌تواند تكرار شود. به‌صورت‌داخل‌ عضلاني‌ مقدار 9 mg/dayـ 0/5مي‌تواند استفاده‌ شود.

كودكان‌: به‌صورت‌ تزريق‌ داخل‌ وريدي‌آهسته‌ و به‌ميزان‌ يك‌ ميلي‌گرم‌ در كودكان‌يكسال‌ و پائين‌تر تا 2 ميلي‌گرم‌ در سنين‌5 ـ1 سال‌ و 4 ميلي‌گرم‌ در سنين‌ 12ـ6 سال‌تجويز مي‌شود.

اشكال‌ دارويي‌:

Tablet: 0.5 mg

Injection: 4 mg/ml

Injection: (Betamethason LA)

[Betamethasone Acetate 3 mg +

Betamethasone (as disodium phosphate)3 mg/ml]

 

BROMOCRIPTINE

موارد مصرف‌: برموكريپتين‌ در كنترل‌بيماري‌ پاركينسون‌ (اما نه‌ در كنترل‌ علائم‌خارج‌ هرمي‌ ناشي‌ از داروها) و اختلالات‌غدد درون‌ ريز مصرف‌ مي‌شود.

 

مكانيسم‌ اثر: اين‌ دارو باتحريك‌ مستقيم‌گيرنده‌هاي‌ دوپاميني‌ مي‌تواند در كنترل‌پاركينسون‌ مفيد و مؤثر باشد.

 

فارماكوكينتيك‌: جذب‌ دارو از دستگاه‌گوارش‌ متغير است‌. داراي‌ نيمه‌عمر 3ساعت‌ مي‌باشد. در صفرا ترشح‌ و از طريق‌مدفوع‌ دفع‌ مي‌شود.

 

موارد منع‌ مصرف‌: اين‌ دارو در مواردحساسيت‌ به‌الكالوئيدهاي‌ ارگوت‌،توكسمي‌ حاملگي‌ و هيپرتانسيون‌ پس‌ اززايمان‌، بيماري‌ رواني‌ شديد و بيماري‌عروق‌ كرونر نبايد مصرف‌ شود.

 

هشدارها: 1 ـ اين‌ دارو، در بيماران‌ داراي‌سابقه‌ اختلالات‌ رواني‌ (به‌خصوص‌اختلالات‌ سايكوتيك‌) يا بيماري‌ قلبي‌عروقي‌ يا سندرم‌ رينود، نارسايي‌ كبدي‌ ياكليوي‌ و پورفيري‌ بااحتياط مصرف‌ شود.

2 ـ در چند روز اول‌ درمان‌، اثر كاهنده‌فشارخون‌ دارو، ممكن‌ است‌ در بعضي‌ ازبيماران‌ شديد باشد.

3 ـ در هنگام‌ رانندگي‌ و كار با ماشين‌ آلاتي‌كه‌ نياز به‌هوشياري‌ دارند، احتياط شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: تهوع‌، استفراغ‌، يبوست‌،سردرد، گيجي‌، افت‌ فشار خون‌ وضعيتي‌،خواب‌آلودگي‌، اسپاسم‌ عروق‌ انگشتان‌دست‌ و پا به‌خصوص‌ در بيماران‌ گرفتارسندرم‌ رينود، توهم‌، تحريك‌سايكوموتور، ديسكينزي‌، خشكي‌ دهان‌،گرفتگي‌ ساق‌ پا، نشت‌ مايع‌ جنب‌ و فيبروزاز عوارض‌ جانبي‌ دارو هستند.

 

تداخل‌هاي‌ دارويي‌: اريترومايسين‌ باعث‌افزايش‌ غلظت‌ پلاسمايي‌ برموكريپتين‌شده‌ و احتمال‌ سميت‌ آن‌ را افزايش‌ مي‌دهد.داروهاي‌ مقلد سمپاتيك‌ خطر سميت‌برموكريپتين‌ را افزايش‌ مي‌دهند. به‌دليل‌تضعيف‌ سيستم‌ ايمني‌ از واكسيناسيون‌بيمار يا افراد خانواده‌ وي‌ با واكسن‌هاي‌حاوي‌ ويروس‌هاي‌ زنده‌ اجتناب‌ شود.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ در طول‌ مصرف‌ داروبيمار ازنظر بزرگ‌شدن‌ هيپوفيزبه‌خصوص‌ در طول‌ حاملگي‌، بايد بررسي‌شود.

2 ـ در خانم‌هاي‌ در سن‌ باروري‌، سالي‌يكبار و در خانم‌هاي‌ پس‌ از سن‌ يائسگي‌ هرشش‌ ماه‌ يكبار دستگاه‌ توليدمثل‌ موردبررسي‌ و معاينه‌ قرار گيرد.

3 ـ در طول‌ مصرف‌ اين‌ دارو از روش‌هاي‌غيرهورموني‌ جلوگيري‌ از حاملگي‌استفاده‌ شود چون‌ قرص‌هاي‌ خوراكي‌ممكن‌ است‌ باعث‌ افزايش‌ غلظت‌ پرولاكتين‌گردند.

4 ـ در طول‌ مصرف‌ اين‌ دارو، بيمار از نظربروز فيبروز رتروپريتونئال‌، نارسايي‌ كبدو كليه‌ بايد زيرنظر قرار داشته‌ باشد.

5 ـ در صورت‌ بروز زيادي‌ فشار خون‌،سردرد، مداوم‌ و علائم‌ سميت‌  CNS(تشنج‌،سردرد شديد، اختلالات‌ رواني‌)، مصرف‌دارو فورŠ قطع‌ شود.

6 ـ براي‌ كاهش‌ تحريكات‌ گوارشي‌، داروباغذا ميل‌ شود.

 

مقدار مصرف‌: هفته‌ اول‌ 1/25ـ1 ميلي‌گرم‌هر شب‌، هفته‌ دوم‌ 2/5ـ2 ميلي‌گرم‌ هرشب‌،هفته‌ سوم‌ 2/5 ميلي‌گرم‌ دوبار در روز،هفته‌ چهارم‌ 2/5 ميلي‌گرم‌ سه‌ بار در روز وسپس‌ براساس‌ پاسخ‌ بيمار هر 14ـ3 روز،mg/day 2/5 به‌ميزان‌ مصرف‌ اضافه‌ شودتا حداكثر مقدارمصرف‌ روزانه‌ به‌ 40ـ10ميلي‌گرم‌ برسد.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Scored Tablet: 2.5 mg

 

CALCITONIN

موارد مصرف‌: كلسي‌تونين‌ در درمان‌بيماري‌ پاژت‌ و نيز به‌عنوان‌ داروي‌ كمكي‌در افزايش‌ كلسيم‌ خون‌، پوكي‌ استخوان‌ دردوران‌ يائسگي‌ و نيز پوكي‌ استخوان‌ثانويه‌ به‌اختلالات‌ هورموني‌ مصرف‌مي‌شود.

 

مكانيسم‌ اثر: در بيماري‌ پاژت‌ كلسي‌تونين‌با ممانعت‌ اوليه‌ از تحليل‌ رفتن‌ استخوان‌سرعت‌ تجزيه‌ و ساخت‌ استخواني‌ راحتي‌الامكان‌ كم‌ نموده‌ و سبب‌ كاهش‌ ميزان‌آلكالين‌ فسفاتاز و ترشح‌ هيدروكسي‌پرولين‌ در ادرار مي‌شود. در افزايش‌كلسيم‌ خون‌ و استئوپروز، كلسي‌تونين‌بامهار مستقيم‌ تحليل‌ استخواني‌ غلظت‌كلسيم‌ سرم‌ را كاهش‌ مي‌دهد. در ضمن‌ممكن‌ است‌ تعداد و فعاليت‌ استئوكلاستها ونيز تخريب‌ استئوسيت‌ها كاهش‌ يابد.كلسي‌تونين‌ همچنين‌ بااثر مستقيم‌ بركليه‌ وباواسطه‌ cAMP بازجذب‌ توبولي‌ كلسيم‌،فسفات‌ و سديم‌ را مهار نموده‌ و موجب‌افزايش‌ دفع‌ اين‌ عناصر مي‌گردد.

 

فارماكوكينتيك‌: دارو به‌سرعت‌ و عمدتŠ دركليه‌ها متابوليزه‌ مي‌شود. به‌دنبال‌ يك‌نوبت‌ مصرف‌ خوراكي‌، نيمه‌ عمركلسي‌تونين‌ انساني‌ حدود 60 دقيقه‌مي‌باشد. دفع‌ دارو كليوي‌ است‌.

 

موارد منع‌ مصرف‌: اين‌ دارو در صورت‌سابقه‌ حساسيت‌ به‌پروتئين‌ها وكلسي‌تونين‌، و نيز در بيماران‌ باسابقه‌آلرژي‌ حتي‌ با تست‌ پوستي‌ منفي‌ واكنش‌به‌كلسي‌تونين‌، نبايد مصرف‌ شود.

 

هشدارها: 1 ـ در استفاده‌ مداوم‌ ازكلسي‌تونين‌ با منشاء ماهي‌، ممكن‌ است‌آنتي‌ بادي‌ خنثي‌كننده‌ دارو در بدن‌ ايجادشود.

2 ـ در صورت‌ وجود آلرژي‌ به‌پروتئين‌ها،تست‌ پوستي‌ بايد انجام‌ شود.

 

عوارض‌ جانبي‌: از عوارض‌ جانبي‌ مهم‌دارو، استفراغ‌، گرگرفتگي‌، سوزش‌ وخارش‌ دستها و پاها، بي‌اشتهايي‌، احساس‌طعم‌ ناخوشايند، واكنش‌هاي‌ التهابي‌ درمحل‌ تزريق‌ و واكنش‌هاي‌ آلرژيك‌خصوصŠ دانه‌هاي‌ جلدي‌ و كهير مي‌باشد.

 

تداخل‌هاي‌ دارويي‌: در درمان‌ افزايش‌كلسيم‌ خون‌، تجويز همزمان‌ فرآورده‌هاي‌حاوي‌ كلسيم‌ و ويتامين‌ D بااثركلسي‌تونين‌ مقابله‌ مي‌كنند.

 

نكات‌ قابل‌ توصيه‌: 1 ـ تاريخچه‌ آلرژي‌به‌كلسي‌تونين‌ و پروتئين‌هاي‌ ديگر بايدمورد توجه‌ قرار گيرد.

2 ـ در مواردي‌ كه‌ بيمار خود دارو رامصرف‌ مي‌كند، تزريق‌ زيرجلدي‌مناسب‌تر است‌.

3 ـ در بيماران‌ مبتلا به‌افزايش‌ كلسيم‌ خون‌ممكن‌ است‌ نياز به‌محدوديت‌ مصرف‌كلسيم‌ و ويتامين‌ D باشد.

 

مقدار مصرف‌: در درمان‌ افزايش‌ كلسيم‌خون‌ ابتدا units/kg 4 در روز از طريق‌تزريق‌ زيرجلدي‌ يا داخل‌ عضلاني‌ تجويزمي‌شود كه‌ مطابق‌ با پاسخ‌ باليني‌ وبيوشيميايي‌ تنظيم‌ مي‌گردد. در بيماري‌پاژت‌ استخوان‌ 80 واحد، سه‌ بار در هفته‌ تا160 واحد در روز در يك‌ مقدار يا مقاديرمنقسم‌ از طريق‌ تجويز زيرجلدي‌ يا داخل‌عضلاني‌ و در بيماران‌ با درد استخوان‌ ياسندرم‌ nerve compression، مقدار160ـ80 واحد در روز براي‌ 6 ـ 3 ماه‌ لازم‌مي‌باشد.

 

اشكال‌ دارويي‌:

Injection: 50 IU/ml, 100 IU/ml

Nasal Spray: 100 IU/dose, 200 IU/dose